Главная
Пресс-служба
Медээлер

Владислав Ховалыг күш-ажылдың хоочуну Светлана Мунзукка юбилейи-биле байырны чедирген

18.11.2026 11:27

Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг Тыва Республиканың культуразының алдарлыг ажылдакчызы, В.Көк-оол аттыг Национал хөгжүм-шии театрының архив ажылдакчызы, режиссеру, хөй-ниити ажылдакчызы, күш-ажылдың хоочуну Светлана Максимовна Мунзукка 75 харлаан юбилейи-биле байырны чедирген.

Регионнуң удуртукчузу байыр чедириишкининде юбилярның амыдырал-чуртталгазы Тываның төөгүзү болгаш культуразы-биле сырый харылзаалыг дээрзин демдеглээн. Республиканың Баштыңы хөй чылдарда тургузукчу күш-ажылы, театр уран чүүлүнүң хөгжүлдезинге көскү үлүг-хуузу база культураның көскү ажылдакчыларның дугайында тураскаалды кадагалап, өзүп орар салгалга төрээн черинге ынакшылды оттуруп турары дээш Светлана Максимовнага ханы хүндүткелин болгаш өөрүп четтиргенин илереткен.

«Силерниң чогаадыкчы күш-ажылыңар, театр уран чүүлүнүң хөгжүлдезинге киирген үлүг-хууңар база республикада чорудуп турарыңар улуг чырыдыышкын ажылыңар дээш, Силерге онза өөрүп четтиргенимни илередип тур мен. Тургузукчу күш-ажылдың болгаш өг-бүле ыдыктарының чылында Силерге быжыг кадыкшылды, амыр-тайбыңны, эки чүүлдерни күзедим» - деп, байыр чедириишкининде бижээн.

Светлана Максимовна 1951 чылдың ноябрь 17-де Кызылга РСФСР-ниң болгаш Тыва АССР-ниң Улустуң артистери Максим Монгужукович биле Кара-кыс Номзатовна Мунзуковтарның өг-бүлезинге төрүттүнген. Өг-бүлеге алган кижизидилгези уругларынга үнелиг чүүлдерни берген: кандыг-даа ажылды бодунуң холу-биле кылып билири болгаш оларга дааскан ажыл дээш бедик харыысалгалыг болурунга.

Светлана Максимовна Кызылдың педагогика институдунга эртем-билигни чедип алгаш, театрга костюмер кылдыр күш-ажылчы базымын эгелээн. 1977 чылда Тываның телевидениезинге ажылдап киргеш, режиссернуң дузалакчызындан бирги категорияның режиссерунга чедир орукту эрткен. Ооң онзагай ачы-хавыяазының бирээзи – Виктор Көк-оолдуң «Хайыраан бот» деп тоолчургу шиизиниң телехевирин тырттырарын организастап, театр уран чүүлүнүң чогаалын салгалдарга кадагалап арттырарган.

Светлана Максимовнаның домчу-намдарында тускай арын Акира Куросаваның «Дерсу Узала» деп кинозунуң тырттырыышкыны-биле холбашкан. Ооң ачазы ол кинода кол рольду ойнаан, а ол авазы база угбазы-биле кады тырттырылга шөлүнге очулдурукчулап ажылдаан. Ол үелерде ССРЭ-ниң Улустуң артизи Юрий Соломин-биле таныжып, үр үе дургузунда найыралдыг чорааннар.

Светлана Максимовна 2005 чылдан 2012 чылга чедир Тывастатка инфорастыг-тайылбыр ажылынга эксперт болуп ажылдаан. Бүгү-россияның чурттакчы чон чизезинге киришкени дээш ийи катап медаль-биле шаңнаткан. Республиканың ИХЯ-зының Хөй-ниити чөвүлелиниң кежигүнү болуп, ведомство медалы-биле шаңнаткан. Ооң эгелээшкини-биле Ооң эгелээшкини-биле 2004 чылда М. Мунзук аттыг «Дерсу Узала» хөй-ниити ачы-буян фондузу тургустунган. Дыка хөй чылдар дургузунда социал ужур-уткалыг хөй-ле хемчеглерни, делгелгелерни, элээн каш «Дерсунуң дириг кокпазы» кинофестивальдарны эрттирген.

Светлана Максимовнаның шагдан тура күзели – театр ажылдап чораан кижилерниң төөгүзүн чыгган музейни тургузары турган. 20 чыл дургузунда ажылдап, чуруктарны эмгелеп, архивтерни аайлап, реквизиттерни чыып тургаш, ол сорулганы чедип алган. 2015 чылдан бээр В.Көк-оол аттыг Национал хөгжүм-шии театрынга архив ажылдакчызы бооп ажылдап чоруур. Ооң күжениишкиннери-биле 2016 чылда, театрның юбилейлиг чылында, театрның музейи ажыттынган. Амгы үеде ында чүс хире экспонаттар кадагалаттынган. Ында экскурсиялар, ажык кичээлдер, ужуражылгалар, театрга ужуражылгалар болгаш квест-оюннар эртип турар.

Театрның 85 чылдаан оюнда Светлана Максимовна Роспарлалга болгаш республиканың Культура яамызының грантызы-биле «Бөгүн, эртен, дүүн: 12 чуруктарга архивариустуң монологу» деп номну чырыкче үндүрген. Ол ажылы-биле «Чонар-даштан бийир» журналистер мөөрейинге тиилээн, а 2022 чылда ол ном Россияның ат-сураглыг «Театр романы» шаңналының кыска даңзызынче кирген, ооң жюризин Константин Райкин удуртуп турар.

Ооң-биле чергелештир Светлана Максимовна «Саяннар» ансамблиниң 50 чыл оюнга тураскааткан С.С. Суруннуң «От истоков до высот» деп номун редакторлаан, «Төөгүнүң арыннары» деп кинонуң сценарийин бижээн. Бөгүнде Светлана Максимовна делегей чергелиг улуг хемчегге киржип турар – «Үш эртине» деп буддийжи документалдыг болгаш мультфильмнерниң бир дугаар делегей чергелиг фестивалының программа директору бооп ажылдап турар.