«Ада-чурт камгалакчылары» күрүне фондузунуң Тывада салбыры тускай шериг операциязының инвалид хоочуннарынга идепкейлиг амыдыралче эглип, спорт-биле холбажырынга, оларның хүн бүрүде амыдыралынга таарымчалыг байдалдарны тургузарынга дузалажып турар. Бо чылын республикада алды спортчу протезтерни үлээн. Оон аңгыда, хоочуннарга адаптивтиг хептер болгаш кижи бүрүзүнүң хереглелинге таарыштыр чурттап турар черлеринге дериг-херексел-биле хандырып турар.
Каа-Хем кожууннуң Сарыг-Сеп суурда ТШО хоочуну Тувендей Адыг-Тюлюш – спортчу протез алганнарның бирээзи. 2024 чылда университетти дооскаш, чуртун камгалаар дээш бодунуң күзели-биле аъттанган. Тулчуушкун үезинде дрон халдаашкынындан аар балыглангаш, будунуң адакы кезээн чидирген.
Түвендей үр хуусаалыг эмнээшкин соонда бажыңынга чанып кээрге, «Ада-чурт камгалакчылары» фондунуң салбыры ону хүлээнип алган. Хоочун аар кемдээшкинниг-даа болза, идепкейлиг амыдыралдан салдынмаан: олуруп алгаш ойнаар волейболга Таңды кожууннуң чыынды командазы-биле ойнап, спортчу маргылдааларга киржип турар. Бөгүнде ол Каа-Хем кожууннуң Копту-Аксы суурнуң школазында география башкылавышан, «Төрээн чуртунуң айыыл чок чоруунуң болгаш камгалалының эге билгилери» деп эртемни база өөредип турар.
«Спортчу кылымал кезек мээң амыдыралымның шынарын дыка-ла өскерткен. Модульдуг протез чымчак эвес болганындан шураттынмас-даа, маңнаттынмас-даа турду. Ам маңнап-даа, хендир ажыр шурап-даа шыдаар мен» - деп, Түвендей Адыг-Тюлюш өөрүшкүзүн үлешкен. Амгы үеде Пермь хоорайда «Эрес-дидим чоруктуң кубогу» деп бүгү-российжи күш-культура фестивалында ТШО-нуң өске-даа хоочуннары-биле кады киржип турар.
Адаптивтиг хеп-биле хандырары — деткимчениң база бир угланыышкыны. Дайынчы хөделиишкинниң 49 хоочуну 2026 чылда ону алганнар. Тускай шериг операциязының киржикчизи, II бөлүктүң инвалиди Тэрбиш Санчаа оларның санында. Ол 2023 чылда тускай шериг операциязынга киришкен. Будунга балыгланган соонда, ону халап, доктаамал эмнедир кылдыр чандырган.
Фондунуң салбыры Тэрбиш Санчаага элээн каш чыл дузалажып турар. Ийи чыл бурунгаар ооң чурттап турар черин ооң бодунга таарыштыр эде дерээн. Амгы үениң компьютерлиг ажылчын олудун салып, чем кылыр өрээлин дерип, эптиг сандай, чогуур дериг-херекселдерни тургускан. Ол чүүл ооң хүн бүрүде амыдыралын таарымчалыг болгаш эптиг болдурган.
«Ада-чурт камгалакчылары» фонд инвалид хоочуннарны Россияның социал фондузунуң берген даңзызында кирбээн техниктиг реабилитация дериг-херекселдери-биле хандырып турар. Ол дээрге спортчу протезтер, тренажерлар, эптиг кресло-коляскалар, хол-биле ажылдаар автомобильдер-дир. Фонд чурттаар черин эде таарыштырып, тускай хептерни база берип турар.
Хоочуннар техниктиг реабилитация дериг-херекселдерин база чогуур дузаны алыр дизе, «Ада-чурт камгалакчылары» фондунуң салбырында боттарының социал координатору-биле харылзажырын сагындырган.