Октябрь эгезинде Тываның күрүне университединге «Фермер школазы» өөредилге төлевилелиниң 14-кү агымы эгелээн. «Огород ажыл-агыйы» болгаш «Агротуризм» деп угланыышкыннарда дыңнакчыларының аразында ТШО хоочуннары болгаш ооң киржикчилериниң өг-бүле кежигүннери бар.
Россельхозбанк өөредилге төлевилелин саналдааш, акшаландырган болза, РФ-тиң Көдээ ажыл-агый яамызы «Ада-чурт камгалакчылары» күрүне фондузунуң дузазы-биле төлевилелди боттандырган. Чаа агымда Россияның 73 регионнары киржип турар. Баштайында тускай шериг операциязының 550 ажыг хоочуннарын болгаш оларның өг-бүле кежигүннерин хүлээп алган.
Россельхозбанк 2020 чылдан-на РФ-тиң Көдээ ажыл-агый яамызы, регионнар, көдээ ажыл-агыйының дээди өөредилге черлери болгаш көдээ бүдүрүлгелер-биле кады төлевилелди боттандырып турар. 2024 чылдың күзүнден эгелеп тускай шериг операциязының хоочуннары болгаш оларның өг-бүле кежигүннери конкурстан дашкаар шилилге чокка өөренип кирген. Тываның күрүне университеди бо төлевилелди алды дугаар чорудуп турар.
«Бо чазын төлевилелге сонуургал күскү чаа чыылдага эккелген. Көдээ ажыл-агый яамызы база Тываның күрүне университединиң деткимчези-биле банкының эгелээшкини чурттакчы чондан улуг үнелелди алганын көрүп тур бис. Биске республиканың көдээ ажыл-агыйын болгаш агроүлетпүр комплекизин сайзырадыр шыырак специалистер херек» - деп, Россельхозбанкының Тывада регионалдыг салбырының директору Айдыс Сат чугаалаан.
Россияның тургузукчу субъектилеринге аграрлыг адырга өөренип база ажылга тургустунар аргаларга тураскааткан «Агроүлетпүр комплекизинге бодуңнуң ажыл-херээңни эгелеп ал» деп эксперт ужуражылгалары 2026 чылдың август, сентябрь айларда болуп эрткен.
Тывада көдээ ажыл-агый бүдүрүлгезиниң эге билиглеринге өөренир күзелдиглерден билдириишкиннерни август 26-га чедир хүлээген. 51 билдириишкин киирикчилеринден шилиттинген 30 киржикчи өөредилгезин эгелээн.
Дыңнакчылар аразында тускай шериг операциязының хоочуну Чечен Чаш-оол база өөренип турар. Ол «Агрономия» угланыышкынында «Агротуризм» биле «Огород ажыл-агыйы» мергежилдерни шилип алган. Өөредилге программазы ландшафт дөзевилели, аалчыларга экологтуг оруктарны тургузары болгаш ажылдадыры, амгы үениң теплица комплекстерин тудары, дамдыладып суггарар технологияларны ажыглаары, үнүштерниң биологтуг камгалалы болгаш органиктиг чер ажыл-агыйының принциптери дээн ышкаш ажыктыг билиглерни бээринче угланган.
Өөредилге курузун дооскан соонда, маадыр өг-бүлези-биле кады 2027 чылда «Агромотиватор» грантылыг деткимче программазынга киржир планныг.
Курстар киржикчилери 2,5 ай иштинде 150 шак теория болгаш 100 шак практика кичээлдерин эртип, бизнес-планнарны тургузуп, күрүне дипломнарын алыр.
Тывага сөөлгү, 13-кү курсту 30 дыңнакчылар чедиишкинниг дооскан, оларның аразында амгы үеде хөнүй берген араттар-даа, чаа-ла хууда ажыл-агыйын ажыдар деп турарлар-даа бар. Бо чыылданың онзагайы – тускай шериг операциязының хоочуннары болгаш оларның өг-бүле кежигүннери программада киржип турары.
Тываның Көдээ ажыл-агый болгаш аъш-чем яамызының 2025 чылда эрттирген мөөрейиниң түңнелинде, «Фермер школазының» чеди доозукчузу «Агростартап» грантызын алганнар.
Тыва Республикага «Фермер школазы» төлевилелди боттандырып эгелээнден бээр тус черниң агроүлетпүр комплекизинге тускай мергежилдиг 60 специалисти белеткээн.