Бир неделя дургузунда Тывада чаңгыс неделя дургузунда уруглар-биле 10 озал-ондак болган. Дөрт уруг өрттенген, ийи кижи эмнерге хораннанган, а ийи кижи бедик черден аңдарылган. Оон аңгыда дүвүренчиг ийи болуушкун база демдеглеттинген. Таңды кожуунда 13 харлыг оол бензопила-биле ажылдап тургаш хөрээн кемдеткен. Бай-Тайга кожуунда 10 айлыг чаш уруг батарея ажырыпкан.
Мындыг таварылгалар ажы-төл хайгаарал чок турганын, оларны айыыл-халаптан баш бурунгаар камгалаарының чугулазын көргүскен. Тываның Чазааның хуралынга, Россияның иштики херектер сайыдының Тыва Республикада оралакчызы Антон Матвеев уруглар кемдээшкиннериниң саны көвүдээнинче база профилактика хемчеглерин күштелдиреринче онза кичээнгейни угландырган.
Республикада уругларның айыыл чок чоруунче угланган хемчеглер доктаамал чоруп турар. Муниципалитеттер, школалар, полиция, социал албан ажылдакчылары болгаш өске-даа ведомстволар ол хемчеглерже хаара туттунган.
Чижээ, майда «Уругларның айыыл чок чоруунуң» декадазында специалистер 1560 рейдилерни эрттирип, өг-бүлелерниң чуртталга байдалын хынап, хөй аалдыг бажыңнарны кезип, ада-иелерге ажык соңгаларның айыылының дугайында сагындырган. Август айда «Айыыл чок чай» акция үезинде 2938 рейдилер эрткен.
Ынчалза-даа кандыг-даа хыналдалар азы сагындырыглар ада-иениң хүн бүрүде кичээнгейин солуп шыдавас. Эмнерни, бажыңга ажыглаар химиктиг бүдүмелдерни, үүрмек чүүлдерни, батарейлерни уругларның чедип шыдавазы черге шыгжаар херек. Бичии уругларны бичии када-даа чааскаандырзын арттырып болбас, а назы четпээннерниң токтан ажылдаар дериг-херекселдер болгаш айыылдыг херекселдер-биле ойнаарын шуут хоруур.
Уруглар айыылдыг байдалды база бодунуң кылдыныы-биле ооң уржуктарын баш бурунгаар көрүп шыдавас дээрзин кезээде билири чугула. Ынчангаш оларның айыыл чок чоруу дээш харыысалга бир дугаарында улуг улуска хамааржыр. Ада-иениң кичээнгейи, серемчилелдиң бөдүүн аргалары база доктаамал хайгааралы өг-бүлени айыыл-халаптардан чайладып болур.