Тывада Чоннуң чаңгыс деминиң хүнүн байырлаар «Россияның чоннары» неделя эгелээн. Россияның Президентизи Владимир Путинниң чарлааны Россияда Чоннарының чаңгыс деминиң чылында культура, өөредилге, хөй-ниити болгаш патриотчу хемчеглер болуп эртер.
Ада-чурттуң Улуг дайынының чылдарында Тываның чонунуң күш-ажылчы болгаш дайынчы маадырлыг чоруунга база Ада-чурт камгалакчыларының алдарлыг дайынчы чаңчылдарынга тураскааткан «Россияның чоннарының чаңгыс демнежилгези – Улуг Тиилелгелерниң дөзү» деп делгелгениң байырлыг ажыдыышкыны-биле Кызылга темалыг неделя эгелээн. Россияның шериг-төөгү ниитилелиниң даргазының чөвүлекчизи Ростислав Мединскийниң бодунуң дилээ езугаар, Тыва Республиканың Чазааның деткимчези-биле делгелгени кылган деп, РШТН-ниң регионалдыг политика департаментизиниң директору Аяна Шойгу дыңнаткан.
Регионнуң найысылалының Арат шөлүнге, аныяк хамаатыларга бирги паспорттарны тыпсыр болгаш улуг хемчээлдиг флеш-моб-биле байырлыг езулал уламчылаан. Акция үезинде Россияның улуг күрүне тугун база 89 регионнуң туктарын киискиткен. Аңаа Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг, корум-чурум камгалаар органнарның төлээлери, культура ажылдакчылары, аныяк армейжилер, национал культуралар фестивалының киржикчилери киришкен. Бо акция чоннарның, дылдарның болгаш ужур-чаңчылдарның хөй талалыг чоруу бистиң чуртувустуң байлаан болгаш күчү-күштүүн көргүзүп турар дээрзин сагындырган.
Байырлыг хемчеглер бо чоокку хүннерде база уламчылаар. Ноябрьның 4-те 12 шакта В.Көк-оол аттыг Национал хөгжүм-шии театрынга Чоннуң чаңгыс дем хүнүнге тураскааткан концерт – эң кол болуушкун апаар. Ол хүн театрга «Россия – өг-бүлениң өг-бүлези» деп бүгү-российжи акция-биле «Чоннуң өрегези» деп делгелгеден Россияның чоннарының культуразын, ужур-чаңчылдарын, хүн бүрүде амыдыралын билип ап болур.
Республиканың культура болгаш өөредилге албан черлериниң шөлдеринге болур байырлалдың культура программалары:
Ноябрьның 3
- А.С. Пушкин аттыг Национал библиотекага «Демнигде – тиилеттирбес бис» деп информация шагы база «Россияның чоннарының костюмнары» национал костюмнар делгелгези;
- К. И. Чуковский аттыг Тываның республиканың уруглар библиотеказынга «Россияның ады дээш чаңгыс дем-биле» патриотчу шак;
- 16:00 шакта – «Эне-Сай» Культура бажыңынга «Народы едины под солнцем России» концерт;
Ноябрьның 4
- Тываның Республиканың Национал музейинге «Ада-чурттуң Улуг дайыны: Улуг Тиилелгеге Тываның үлүг-хуузу: Оюннар» биобиблиографтыг айтыкчының таныштырылгазы;
- 18:00 шакта – Национал музей «Уран чүүлдүң хүнү» деп бүгү-российжи акцияга каттыжар.
Ноябрьның 5-те Улусчу чогаадылга бажыңынга «Төөгү болгаш сактыышкын» шериг-төөгү шуулганы.
Ноябрьның 7-де «Субедей» спорт комплекизинге «Найыралдың кокпазы» Россияның чоннарының национал оюннар фестивалы.
Ноябрьның 3-тен 12-ге чедир республиканың чурттакчылары «Улуг этнографтыг диктант» чоннар аразының чырыдыышкын акциязынга киржир. И.Г. Сафьянов аттыг Орус культура төвүнде база Тываның Национал музейинде тускайлаан офлайн-шөлдер ажылдаар. Диктантыны акцияның албан езузунуң сайтызынга база кылып болур.
Республиканың муниципалдыг тургузуглары база чымыштыг программаны белеткээн. Национал культуралар фестивальдары, байырлал концерттери, танцы-сам мөөрейлери, национал хептер болгаш национал чемнер делгелгелери, темалыг ужуражылгалар, викториналар, мастер-класстар, спортчу мөөрейлер чонну манап турар. Муниципалдыг улуг хемчеглерниң аразында Ак-Довуракка «Евразия – 2026» национал культуралар фестивалы, Хову-Аксы суурга «Россияның чоннарының найыралы» деп кожууннар аразының конкурс-фестивалы, ол ышкаш кожууннар төптеринге болгаш көдээ суурларга байырлыг концерттер болгаш фестивальдар бар.