Бөгүн, октябрь 30-де, Россияда политиктиг репрессиялардан когарааннарга сактыышкын хүнүн демдеглеп турар. Ол хүннү 1991 чылда «Политиктиг репрессиялардан когарааннарны келдерертириниң дугайында» хоойлуну хүлээп алган соонда тургускан. Кызылга «Тиилеттирбээн» тураскаалга митинг болуп эрткен.
«Бөгүн когарааннарны сактып, хүндүлеп, оларның быжыг тура-соруунга хүндүткелди илередип тур бис. Бистиң хүлээлгевис – эрткен үениң кичээлдеринден өөренип, чөптүг чорукту деткиири, кижилерни болгаш чоннуң эп-найыралын камнаары. Буруу чок шииттирген өгбелеривистиң чаагай адын эгидип, оларны катап тургузар ажылывысты ам-даа уламчылаар бис» - деп, республиканың Баштыңы Владислав Ховалыг бодунуң кыйгырыынга демдеглээн.
Репрессиялар бүдүн чуртта муң-муң кижилерниң салым-хуузунга хораны чедирген. Ол ышкаш Тываны база оюп эртпээн. Хоругдатканнарның аразынга янзы-бүрү нацияларның болгаш мергежилдерниң төлээлери: ламалар, хамнар, араттар, албан-дужаалдыг кижилер, ажылчыннар, хөй-ниити ажылдакчылары турган.
1938 чылдың октябрь 16-да Тыва Арат Республикада билдингир чеди күрүне ажылдакчыларын: Сат Чүрмет-Дажы, Адыг-Тюлюш Хемчик-оол, Оюн Танчай, Кара-Сал Пиринлей, Куулар Сунгар-оол, Оюн Сенгиижик база Сат Лопсанны адып шииткени - республиканың төөгүзүнде эң-не коргунчуг арыннарның бирээзи болган. Оларны хувискалга удур ажыл-чорудулгалыг шивишкиннер деп буруудаткан.
Долу эвес медээлер-биле алырга, Тывага 1286 кижи политиктиг репрессияга таварышкан. Ол сан-чурагайның артында кижилерниң салым-чолу, чарылган өг-бүлелер, чоок кижилеринден чарлыышкын болгаш бүдүн салгалдарның шыдажып эрткен аарышкызы бар.
Митингиниң киржикчилери мөчээн кижилерге сактыышкынның минутазын кылып, тураскаалга чечектерни салган. Ооң соонда олар политиктиг репрессияга когарааннарның музейинге барып, ол чылдарда хоругдаттырган чаңгыс чер чурттугларының архив материалдары болгаш төөгүзү-биле танышканнар.