Главная
Пресс-служба
Медээлер

Тываның культура болгаш өөредилге организацияларында Адалар хүнүнге тураскааткан хемчеглер эртип турар

16.10.2026 12:51

Бо улуг-хүнде, октябрьның 18-те, Россияга Адалар хүнүн демдеглээр. Өг-бүле институдун быжыглаар болгаш ажы-төлдү кижизидеринге ада кижиниң ролюн бедидер дээш, 2021 чылда президентиниң чарлыы-биле календарьже киирген хүн – эң чаа байырлалдарның бирээзи. Ол хүннү чылдың-на октябрьның үшкү улуг-хүнүнде демдеглеп турар.

Күрүне байырлал эвес кол хүннүң сорулгазы - өг-бүлениң үезинче болгаш адаларже кичээнгейни угландырары. Бо хүнде уруглар болгаш өске-даа өг-бүле кежигүннери ачаларынга байырны чедирип, ажы-төл кижизидилгезинге оларның киржилгези дээш өөрүп четтиргенин илередип, үени анаа кады эрттирерлер.

Тывада бо хүннү Иелер хүнү ышкаш, шупту өөредилге, культура, социал албан черлерин хаара туткан темалыг хемчеглер-биле демдеглеп эрттирери чаңчыл апарган. Адаларга тураскааткан спортчу маргылдаалар эртип турар. Республиканың библиотекалары өг-бүлениң үнелиг чүүлдерин кадагалап арттырарынче угланган хемчеглерни организастаар. Бо хүн Кызылдың А.С. Пушкин аттыг Национал библиотекага «Смартфоннар: адалар биле ажы-төлдү чоокшуладыр азы ырадыр бе» деп темага дебатты, а К.И. Чуковский аттыг республиканың уруглар библиотеказы билдингир чогаалчы адаларга база чогаалдар маадырлары адаларга турскааткан «Ном адалары» деп темалыг шакты эрттирген, ол ышкаш «10 ном адалары» деп QR-код-биле викторина тыпкан.

Тыва Республикада Адалар хүнүнге тураскааткан хемчеглер планы

Хөй-ниитичи болгаш социал угланыышкынныг хемчеглер

Октябрьның 17-де

«Өг-бүле харылзаазы – төлдү эки кижизидериниң үндезини» өг-бүлеге консультациялар хүнү – Республиканың уруглар эмнелгези, Тыва Республиканың перинаталдыг төвү, Республиканың хөй-ниитиниң кадыкшыл болгаш эмчи профилактиказының төвү, төп кожуун эмнелгелери, кожууннар аразының эмнелге төптеринге;

Тыва Республиканың эр улузунуң болгаш адалар чөвүлелиниң отчет-соңгулдалыг конференциязы - Сүт-Хөл кожууннуң Алдан-Маадыр суурнуң Культура бажыңынга.

Октябрьның 22-де

Ажык эжиктер хүнү. ТШО киржикчилери болгаш хоочуннары-биле ужуражылга – «Авангард» УМК-га.

Октябрьның 30-де

«Өг-бүледе ада кижиниң ролю» төгерик стол - А. С. Пушкин аттыг ТР-ниң Национал библиотеказынга.

Культура-дыштанылга хемчеглери

Октябрьның 15 – 18-те

«Ачам шыдаар» бүгү-российжи акция (боду киржир хевирге – Тыва Республиканың өөредилге организациялары, ырактан киржирде – социал четкилерге):
1-ги хевир - «Ачам шыдаар» спортчу-интеллектуалдыг маргылдаа;
2-ги хевир - «Ачам шыдаар!» онлайн-флешмоб;
3-кү хевир - «Чаштарның чугаазы-биле: ачамныы-биле» оюн;
4-кү хевир – салгалдар аразынга чем кылырынга маргылдаа.

Октябрьның 16-19-та

«Ачам-биле кады» акция (ачаңар-биле кады дыштанылгаңарны: балыктаары, спортчу белеткел, чем кылыры, селгүүстээшкин, азы чогаадыкчы ажыл дугайында чурук азы кыска ВК-клипти социал четкилерге үндүрери) – Тыва Республиканың өөредилге организациялары, профессионал өөредилге черлеринге.

Информастыг-чырыдыышкын хемчеглери

Октябрьның 14-30-де

Адалар хүнүнге «Эр салым» деп портрет-делгелге - К.И Чуковский аттыг библиотекага.

Октябрьның 17-де

«Ада кижиниң өг-бүлеге ролю» электроннуг таныштырылга - А.С. Пушкин аттыг Национал библиотекага.

Өөредилге-кижизидилге хемчеглери

Октябрьның 19-та

Адалар хүнүнге «Ачамның аптаразын дилеп» деп квест-оюн - А.С. Пушкин аттыг Национал библиотекага.

Спортчу хемчеглер

Октябрьның 15 – 18-те

 Тыва Республиканың Кубогу дээш эр командалар аразынга футбол маргылдаазы - Советтиг Тываның 5 чылы аттыг стадионга.

Октябрьның 17-те

«Ада мен» деп эр кижиниң үш адаан мөөрейлери:
- улуг чүгүрүк аътттар чарыжы;
- эр улус аразынга ча маргылдаазы (Баг адар хевири);
- кожуун, суму чергелиг мөгелер аразынга хүреш маргылдаазы - Сүт-Хөл кожууннуң Алдан-Маадыр суурга.