Главная
Пресс-служба
Медээлер

Владислав Ховалыг мал чеминиң белеткелин доозар четкен араттарга үре-түңнелдиг ажылы дээш четтиргенин илереткен

07.10.2026 09:27

Тывада мал чеминиң белеткел кампаниязы доозулгалак. Республика Баштыңы Владислав Ховалыг Макс мессенджерде бодунуң каналынга дыңнатканы болза, тараачыннар чылдың планын ажырып, планнаттынган 221 муң тоннадан 229 муң ажыг тонна мал чемин белеткээн. Эрткен чылдың октябрь эгезинде 200 муң хире тоннаны белеткээн турган. Ол ышкаш сиген-ширбиил дүжүдү дөрттүң бир кезии хире өзүп, гадан 12,8 центнер четкенин демдеглээн.

Регион удуртукчузунуң чугаазы-биле алырга, 4 муң ажыг кижи болгаш 2200 санныг техника аймаа хову ажылдарын амгы үеде доозуп турар — муниципалдыг болгаш республиканың курлавырларны долузу-биле хандырарынга чүгле эвээш кезии арткан. «Республиканың хүр-менди мал кыштаглаашкыны база аъш-чемниң айыыл чок чоруу ол күш-ажылдан дорт хамааржыр» - деп, Владислав Ховалыг демдеглээн. Амгы үеде шөлдерде ажылдап турар кижи бүрүзүнге шудургу болгаш чугула күш-ажылы дээш өөрүп четтиргенин илереткен.

Регионнуң Көдээ ажыл-агый болгаш аъш-чем яамызының дыңнатканы-биле алырга, бо хүнге чедир дүжүт шөлүнүң 94 ажыг хуузунда дүжүттү ажаап, ниитизи-биле 61431,5 тонна көдээ ажыл-агый продукциязын чыгган. 2975,5 гектар (92 хуу) шөлден тараа культураларын ажаап, 5891 тонна дүжүттү алган. 16538 гектардан (97 хуу) 22430 тонна мал чиир культураларны ажаап алган. 28227,4 тонна картофельди, 4883,1 тонна ногаа аймаан бүрүнү-биле чыып алган.

Таңды кожуун гектардан ортумаа-биле 19,9 центнерни (планын 135 хуу) база Чөөн-Хемчик кожуун гектардан ортумаа-биле 14,1 центнерни кезип алгаш (планын 113 хуу), мал чеминиң белеткелинде мурнакчылар санынче үнген. Мөңгүн-Тайга, Улуг-Хем, Тере-Хөл, Бии-Хем, Өвүр болгаш Сүт-Хөл кожууннар база боттарының планнарын ажыр күүсеткеннер.

Бо чылын 14 муниципалдыг тургузуглар муниципалдыг мал чеминиң курлавырларын белеткээн. 731 тонна сиген белеткээр планны 748 тонна чедирген. Чөөн-Хемчик кожуун ажылын доозар четкен.

Таарымчалыг агаар-бойдус, ол ышкаш часкы тарылга шөлдериниң чартыындан хөйүнге суггат системаларын ажыглааны, бо чылын эки дүжүттү бергенин Көдээ ажыл-агый яамызы демдеглээн. Оът-сигенниң үнгени база кожууннар аайы-биле аңгы-аңгы. Тожу биле Чеди-Хөл кожууннарда сигенниң бедии 70-80 см, а төп кожууннар – Бии-Хем, Таңды, Кызылда 40-55 см болган болза, а мурнуу-чөөн талада Тере-Хөл биле Эрзин кожууннарда ооң үнгени чегей.

Көдээ ажыл-агый яамызы агаар-бойдустуң байдалдарын база экономиканың кол кезээ көдээ ажыл-агый адырында комплекстиг мониторингини чорудуп турар. Малдың кыштаглаашкыны эки эртерин хандырар дээш, хову ажылдарын дүрген доозарынче муниципалдыг удуртукчуларны ведомство кыйгырган.