Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг Бүгү-делегейниң улуг назылыг кижилер хүнү-биле Тываның чурттакчыларынга байырны чедирген. Бистиң чуртта бо хүннү Энерел сеткилдиң болгаш хүндүткелдиң хүнү деп адап турары чөптүг деп ол демдеглээн.
«Улуг кижилерни хүндүлээр чаңчыл дээрге тываларның амыдыралының үндезин дөстериниң бирээзи-дир. Хоочуннарның арга-дуржулгазы, оларның хөй чылдарда тургузукчу күш-ажылы болгаш өг-бүлениң үнелиг чүүлдеринге бердингени Тываның хөгжүлдезиниң чугула угланыышкыннар бооп артпышаан» - деп, Владислав Ховалыг медээлер дамчыдар Макс национал мессенджерде бижээн. Регионнуң удуртукчузу улуг назылыг чаңгыс чер чурттакчыларга быжыг кадыкшылды, күш-шыдалды, өөрүшкүнүң чылдагааннары хөй-ле болурун күзээн. «Бажыңыңар кезээде чылыг болгаш аянныг, а чоок кижилериңер кезээде силерниң чаныңарга чорзун» - деп, ол бодунуң байыр чедириишкинин дооскан.
Тывага Бүгү-делегейниң улуг назылыг кижилер хүнүнде чаңчыл езугаар концерттер, ужуражылгалар, эмчи акциялары, ачы-буян төлевилелдери кирген янзы-бүрү хемчеглер эрттирип турар. Бо чылын, байырлал бүдүүзүнде, социал хандырылганың стационарлыг организациялар чурттакчылары Даг-Алтай хоорайже аян-чорук кылып, чаа ужуражылгаларга киржир.
Бөгүн улуг назылыг хамаатылар «Мээң харым – мээң байлаам» деп байырлыг концертти көрүп, узун назылыг политик, күрүне ажылдакчызы Григорий Ширшин-биле ужуражыр. Бүдүн айның дургузунда эмчи-социал хемчеглер езугаар, тускай специалистерниң көжүп чоруур бригадалары чурттап турар черлериниң аайы-биле улуг назылыг кижилерни хүлээп, төп кожуун эмнелгелеринге болгаш республика төптеринге консультацияларны эрттирер.
«Сагыш човаашкын» база «Өгбелерге дузавысты көргүзээли» акциялар шугуму-биле чааскаан чурттап чоруур хоочуннарның чуртталга байдалын хынаар. Тимуржулар хереглелдиг кижилерге дүжүт ажаарынга болгаш кышка белеткениринге дузаны кадар. Хөй санныг спортчу болгаш дыштанылга хемчеглери база планнаттынган.
Улуг назылыг кижилер боттарын камгалалда болгаш хайгааралда дээрзин билзин дээш, регион чазаа элээн каш хемчеглерни чорудуп турар. Чижээ, «Демография» национал төлевилелдиң «Улуг салгал» регионалдыг төлевилели езугаар, Кызылда республиканың №1 эмнелгезиниң гериатрия салбырында улуг назылыг кижилерге тускай эмчи дузазын көргүзер регионалдыг гериатрия төвү ажылдап турар. Көдээ черлерде чурттап турар 65 хардан өрү назылыг кижилерге эмчи шинчилгезин болгаш социал ачы-дуза чедирилгезин доктаамал көргүзүп турар.
Социал камгалал албан черлери улуг назылыг кижилерге 80 хире аңгы хевирниң ачы-дузазын көргүзүп турар. Чижээ, «Социал такси», «Мобильдиг бригада» албаннары, ол ышкаш Чадаананың бажың-интернадында база «Деткимче» республика төвүнүң баазазында «Дузаның холу» база «Ажаалда-тежээлде школазы», хоочуннарга болгаш инвалидтерге «Сенек», «Арголик» чайгы кадыкшылга лагерьлери дээн ышкаш, стационарны солуур чаа технологиялар ажыглалда.
«Демография» национал төлевилелдиң «Улуг салгал» регионалдыг төлевилелиниң шугуму-биле үр үеде ажаалда системазын хевирлээриниң ажылдары чоруп турар. «Назылаары өөрүнчүг» ачы-буян фондузу-биле кады боттандырган «Дүрген дуза» төлевилел ам-даа уламчылаар. 2026 чылда 500 хире улуг назылыг хамаатылар аъш-чем аймаан, хөмүр-даш болгаш одаар ыяшты дузаламчыга алган.
Росстаттың дыңнатканы-биле алырга, амгы үеде Тывада 60 хардан өрү назылыг 35 муң ажыг кижи чурттап турар. Оларның аразындан 28105 кижи 74 хар четпээн, 5663 кижи 89 хар четпээн, 233 кижи 90 биле 99 хар аразында, а чүс харлаан юбилейин демдеглээн 8 кижи бар. Оларның чедизи херээжен, а бирээзи – эр кижи.