Главная
Пресс-служба
Медээлер

Тываның культуразының алдарлыг ажылдакчызы Валентина Оскал-оол чырык өртемчейден чарлып чоруткан

23.09.2026 09:03

Тываның Баштыңы болгаш республиканың чазаа Тыва Республиканың культуразының алдарлыг ажылдакчызы, күрүне ажылдакчызы, театр эртемдени, культураның болгаш уран чүүлдүң хоочуну, башкы болгаш дагдыныкчы Валентина Владимировна Оскал-оолдуң өг-бүлезинге болгаш чоок улузунга ханы кажыыдалын илереткен.

Валентина Владимировна Оскал-оол 1942 чылда Кызылга төрүттүнген. Ол ССРЭ-ниң Улустуң артизи база тыва театр болгаш цирк уран чүүлүнүң үндезилекчизи Владимир Оскал-оолдуң уруу, профессионал артистерниң чурумун бичиизинде-ле шиңгээдип алган. Ачазының ажыл-албанының аайы-биле 60 хире школаларга өөренген-даа болза, ол шыырак өөредилгезин үргүлчү көргүзүп чораан.

1971 чылда А. Луначарский аттыг Театр уран чүүлүнүң институдун (ГИТИС) дооскаш, төрээн Тывазының культура адырынга ажылдап эгелээн: Кызылдың уран чүүл учиилищезинге башкылап, Бүгү-россияның театр ниитилелиниң Тыва салбырының харыысалгалыг секретарынга, Совет Эвилелиниң Коммунистиг партиязының (КПСС) область комитединиң пропаганда болгаш агитация салбырының эргелекчизиниң оралакчызынга, СЭКП хоорай комитединиң секретарынга ажылдаан.

Валентина Владимировна 1976-1987 чылдарда Тыва АССР-ниң культура сайыдынга оралакчылаан. В. Көк-оол аттыг Тываның хөгжүм-шии театрының литература кезээн 1991 чылдан 2002 чылга чедир удурткан. Ол репертуарны тургузарын хевирлеп, драматургтар, режиссерлар, артистерниң кады ажылдажылгазын дүүштүрүп, тыва театрның этнокультурлуг бот-тускайлаңын кадагалап арттырарынга дузалаан.

Культура сайыдының оралакчызынга ажылдап чорааш, профессионал ниитилелдиң сонуургалдарын, чогаадыкчы эгелээшкиннерни деткип, адырда харылзааны быжыглаан. Чоокка чедир Тыва Республиканың Культура яамызының Хөй-ниити чөвүлелиниң, РФ-тиң Театр ажылдакчыларының эвилелиниң кежигүнү болуп, культура болгаш профессионал уран чүүл адырларында коллегаларынга консультацияларны берип турган.

Коллегалары, өөреникчилери Валентина Оскал-оолду арга-дуржулгалыг, мерген угаанныг дагдыныкчы, аныяк талантыларны үргүлчү илередип, оларның моон соңгаар өөредилгезинге болгаш сайзыралынга деткимчени берип чораан башкы кылдыр сактып арткан. Ооң өөреникчилериниң аразында режиссер Алексей Ооржак, балетмейстер Вячеслав Донгак, композитор Владимир Серен база бар. Кызылдың уран чүүл училищезиниң актерлар салбырының сургуулдарынга театр төөгүзүн башкылап турган.

Валентина Владимировнаның хөй чылдарда ак сеткилдиг күш-ажылы «Хүндүлелдиң демдээ» орден (1986), Россия биле Тываның демнежилгезиниң 100 чылынга болгаш Кызыл хоорайның үндезилеттингенинге тураскааткан Тыва Республиканың тураскаал медаль (2014), «ССРЭ-ниң составынга Тыва Арат Республиканың эки тура-биле каттышканының 80 чыл ою» юбилейлиг медаль болгаш өске-даа шаңналдар-биле демдеглеттинген.

Валентина Оскал-оолдуң дугайында чырык сактыышкын ону таныыр бүгү улустуң чүректеринге болгаш тыва культураның төөгүзүнүң арынынга кезээ мөңгеде артар.

Сентябрьның 25-те 8:00 шактан 9:30 шакка чедир Кызыл хоорайның Рабочая кудумчузунда 191 бажыңда орнукшудулга залындан Валентина Владимировнаны сөөлгү оруунче үдээр.