Сентябрь 15-те ТАСС-ка «Арыг агаарны шилип ап тур мен» деп бүгү-россия чергелиг 5-ки акцияның түңнелдерин сайгарган парлалга-конференциязы болуп эрткен. «Экологтуг чаагай чорук» национал төлевилелдиң «Арыг агаар» федералдыг программазы-биле эрткен акцияның бүгү-российжи хемчеглериниң түңнелдерин үндүрген. Тываның төвү Кызыл хоорайны «Экологтуг шимчээшкинни хөгжүдеринге үлүг-хуузу» деп бөлүкке демдеглээн.
Акцияның кол сорулгазы – кывар-чаар чүүл ажыглаар хууда автотранспортунуң орнунга аргыжылганың экологтуг аргазын нептередири. РФ-тиң бойдус курлавырлары болгаш экология сайыдының оралакчызы Максим Корольковтуң парлалга-конференцияга дыңнатканы-биле алырга, 2026 чылда «Арыг агаарны шилип ап тур мен» деп беш дугаар бүгү-российжи акцияның киржикчилери аргыжылганың өске хевирлерин ажыглап, 1 миллион ажыг арыг километрни эрткеннер. Активистер ындыг арга-биле чыл төнчүзүнге чедир 1 млн 68 муң 530 арыг километрни эртер ужурлуг деп, сайыттың оралакчызы дыңнаткан.
Тываның найысылалы акцияга чүгле ийи дугаар чыл киржип турар-даа болза, Кызылдың чурттакчыларының идепкейлиг чоруу көскү болган: 4000 ажыг кижи аңгы-аңгы экологтуг болгаш спортчу эгелээшкиннерге киржип, экология айтырыгларын эки билирин, ол дээш сагыш човап турарын көргүскеннер. Экологтуг акцияларның киржикчилери ниитизи-биле 4270 хире арыг километрни эрткен.
Кызылдың чурттакчылары май 30-де болуп эрткен «Арыг агаарны шилип ап тур мен» деп бүгү-российжи акцияга идепкейлиг киржип, 600 хире кижини хаара туткан. Олар Бүгү-делегейниң долгандыр хүрээлел хүнүнге тураскааткан субботниктерге киришкеннер. Ынак хоорайын ногаанжыдарынга күш-ажылчы коллективтер, хөй-ниити каттыжыышкыннары, бөдүүн хамаатылар үлүүн кииргеннер. Кызылга бүдүн чай дургузунда мини-футбол маргылдаалары, марафоннар, чадаг чарыштар болгаш оон-даа өске спортчу хемчеглер болуп эрткен.
«Чурттакчыларның болгаш хөй-ниити организацияларының деткимчези-биле ол шаңналга төлептиг болган бис. Тываның Арга-арыг болгаш бойдус ажыглал яамызы экологтуг эгелээшкиннерни деткээн кижи бүрүзүнге өөрүп четтиргенин илередип тур. Долгандыр хүрээлелди камгалаар ажыл биске кезээде кол черни ээлеп турар» - деп, арга-арыг болгаш бойдус ажыглалының сайыды Григорий Ондар демдеглээн.