Тываның төвү Кызыл хоорай 112 чыл оюн демдеглеп турар. Республиканың Баштыңы Владислав Ховалыг Кызылдың чурттакчыларынга болгаш аалчыларынга Хоорай хүнү-биле байырны чедирген. Хоорайның чурттакчыларының чүс ажыг чыл дургузунда ооң тудуунга болгаш хөгжүлдезинге киирген үнелеп четпес үлүг-хуузун демдеглээн. Байырлал бүдүүзүнде регионнуң удуртукчузу тургузукчу күш-ажылы-биле республиканың төвүн чаагайжыдып турар аңгы-аңгы мергежилдерниң төлээлеринге Россияның болгаш Тываның күрүне шаңналдарын тывыскан.
«Чурттакчыларның эгелээшкиннери болгаш эки чүүлдерни кылыр күзелиниң ачызында найысылал оон-даа шапкын хөгжүүр дээрзинге бүзүрээр мен. Кызылдың төөгүзүнүң чаа арын бүрүзү төрээн чериңерге чечектелиишкинни эккеп, хууда планнарыңарны боттандырарынга дузалаар болзун» - деп, Владислав Ховалыг социал четкилерде байыр чедириишкининде бижээн.
Владислав Ховалыг күрүне шаңналдарын тыпсыр езулал үезинде, чурттуң Президентизиниң чарлааны Россияның чоннарының чаңгыс деминиң чылында аңгы-аңгы мергежилдерниң, назы-харның, нацияларның төлээлери төлептиг үнелелди ап турарының ужур-утказын демдеглээн.
Республиканың Баштыңы чартык чүс чыл дургузунда өг-бүлениң чылыг харылзаазын камнап чоруур өг-бүлелерге өөрүп четтириишкинниң тускай сөстерин илереткен. Владислав Ховалыг олар чүгле өг-бүле ыдыктарның кадагалакчылары болурундан аңгыда, а национал ужур-чаңчылдарның уламчылакчылары-дыр деп демдеглээн.
Республиканың удуртукчузу күрүне шаңналдарын тыпсып тура, төрээн черинге бердингени дээш сеткилиниң ханызындан өөрүп четтиргенин кижи бүрүзүнге илереткен.
«Россия Федерациязының культуразының алдарлыг ажылдакчызы» хүндүлүг атты Виктор Көк-оол аттыг Тыва Республиканың Национал хөгжүм-шии театрының чурукчу-гримеру Людмила Волошинага тывыскан. Культура болгаш уран чүүл адырында ачы-хавыяазы база хөй чылдарда үре-түңнелдиг ажылы дээш шаңналды тывыскан.
Тываның Баштыңының Өөрүп четтириишкин бижиктерин албан-хүлээлгезин ак сеткилдиг күүседип турары дээш дараазында кызылчыларга тывыскан:
Вячеслав Судер-оол – Кызыл хоорай мэриниң тудуг талазы-биле оралакчызы;
Кара Куулар – тускайжыттынган дуза төвүнүң аштакчызы;
Алисия Кыргыс – «Благоустройство» МКА хоорай арыг-силииниң мастери;
Чимит Ооржак – «Благоустройство» МКА инженеру-гидротехниги;
Александр Монгуш – Кызыл хоорай мэриязының Хоорай ажыл-агый департаментизиниң начальниги.
Тываның Баштыңының Хүндүлел бижиинге «Благоустройство» муниципалдыг казна албан чериниң тракторизи Аңнаар-оол Серен төлептиг болган. «Аныямдан ажылдап эгелээн мен. Ам 28 чыл дургузунда чаңгыс организацияга ажылдап келдим, ам-даа ажылдаар мен. Аныяктарга арга-дуржулганы дамчыдар херек деп санаар мен. Күш-ажыл кижини кижи каастаар. Оолдарымга база шак ынчаар чагыыр-дыр мен. Үш оолдуг мен, улуглары студентилер. Күш-ажылды үнелеп, амыдыралда боттарының херээн тып алырын күзедим» - деп, Аңнаар-оол Кеевич чугаалаан.
«Тыва Республиканың алдарлыг энергетиги» хүндүлүг атты «Россети Сибирь Тываэнерго» АН-ның чиңгине директорунуң хүлээлгезин күүседип турар Алексей Таранковка тывыскан. Шаңналды хүлээп тура, ол чүгле ооң хууда эвес, а организацияның бүдүн коллективиниң чедиишкини-дир деп демдеглээн. «Республиканың чурттакчыларын бедик шынарлыг болгаш бүзүрелдиг электри энергиязы-биле хандырарынче чүткүдүп, ам-даа ону уламчылаар бис. Тываның Чазааның деткимчези-биле бо чылын улуг өскерлиишкиннерни чедип алдывыс: Каа-Хемге, ол ышкаш солагай талакы дачаларга болгаш Вавилин ээтпээнге улуг инвентаризация ажылдары чоруттунган» - деп, энергетик демдеглээн.
Бухтуев аттыг 1 дугаар школада директорнуң эртем-методиктиг ажыл талазы-биле оралакчызы база математика башкызы Эльвира Доржиева, Кызылдың президентиниң кадет училищезиниң башкызы Ирина Куулар «Тыва Республиканың өөредилгезиниң алдарлыг ажылдакчызы» хүндүлүг аттарны ол хүн алган. Кызылдың 9 дугаар гимназияның эге класстар башкызы Нина Оюнга «ТР-ниң алдарлыг башкызы» деп хүндүлүг атты тывыскан.
Республиканың уруглар эмнелгезиниң анестезиология болгаш реанимация төвүнде анестезиолог-реаниматолог эмчи Чечек Монгуш «Тыва Республиканың алдарлыг эмчизи» хүндүлүг атты алган.
«Тыва Республиканың алдарлыг тренери» хүндүлүг атты Олимпийжи курлавыр спорт школазының хостуг хүреш тренер-башкызы Оттук Сатка тывыскан.
«Тыва Республиканың алдарлыг юризи» хүндүлүг атты Кызылдың экономика болгаш хереглекчилер кооперациязының эрге-хоойлу колледжизиниң башкызы Валентина Каштакка тывыскан.
«Тыва Республиканың көдээ ажыл-агыйының алдарлыг ажылдакчызы» хүндүлүг атты Тываның ветеринария лабораториязының химиктиг-токсикология салбырында мал эмчизи Оюна Апын-оолга тывыскан.
«Орук-тудуг транспорту» КХН-ниң директору Владимир Макшанов биле «Восток» КХН-ниң чиңгине директору Сергей Уюсов оларны республиканың орук тудуун хөгжүдеринге улуг үлүг-хуузун кииргени дээш «Тыва Республиканың мурнунга ачы-хавыяа дээш» медальдар-биле шаңнаан.
Арбитраж судунуң халажылгада судьязы Лариса Маады хоойлу-дүрүмнү быжыглаарынга, хамаатыларның эргелерин болгаш сонуургалдарын камгалаарынга база хөй чылдарда ак-сеткилдиг ажылы дээш «Шылгараңгай күш-ажылы дээш» медаль-биле шаңнаткан.
Өг-бүлениң ыдыктыг чүүлдерин кадагалап база өг-бүле институдун быжыглааны дээш, Хертек Домур-оол Базырович биле Хертек Евдокия Санчаевнаны «Өг-бүлениң үнелиг чүүлдерин кадагалап арттырганы дээш» Тыва Республиканың медалы-биле шаңнаан. Өг-бүле 50 ажыг чылдарда ынакшылдыг болгаш эп-найыралдыг чурттап чоруур.
«Бистер ышкаш өөренип, ажы-төлүн кижизидип, эки эртем-билигге чедирип чоруурун аныяк салгалга күзеп тур бис. 55 чыл бурунгаар Ак-Довурак хоорайга таныжып алган бис. Комсомолчу путевка-биле ажылдап чеде бергеш, танышканывыс ол. Ынчан В.И. Ленин аттыг «Туваасбест» комбинадынга кижи бүрүзү ажылдап турган. Аңгы-аңгы республикалардан аңгы-аңгы язы-сөөк улус хөй чүве. Өөм ээзи аңаа ажылдап турган, а мен уруглар эмнелгезинге. Бистиң күш-ажылывысты үнелээни дээш, Чазаавыска өөрүп четтиргенивис илереттивис» - деп, Евдокия Хертек өөрүшкүзүн үлешкен.