Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг Омск хоорайда Казахстан Республиканың чиңгине консулу Керим Кожамбердиев-биле регионнар аразында кады ажылдажылганы хөгжүдериниң алыс кедизин сайгарып чугаалашкан. Казахстанның регионнары биле Тываның чамдык гуманитарлыг харылзааларда практиктиг төлевилелдерни кады боттандырарынче шилчип болур хире угланыышкыннарны ийи тала тодараткан.
Бо чылдың июльда Владислав Ховалыг Омск хоорайга Россия биле Казахстанның регионнар аразының кады ажылдажылга форумунга киришкен. Чедип алдынган дугуржулгаларны амгы ужуражылга уламчылап, моон соңгаар кады ажылдажылганың тодаргай угланыышкыннарын ажылдап кылырынче кичээнгейни углаан.
«Тыва биле Казахстанның регионнарының аразында албан езузунуң дугуржулгалары амдыызында чок, ынчалза-даа бот-боттарынга сонуургал бар. Бистиң сорулгавыс – ону боттуг ажыл-херектерже шилчидери» - деп, Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг демдеглээн.
Кол угланыышкыннарның бирээзи – турисчи харылзааларны хөгжүдери болур. Чоннарның төөгүлүг болгаш культурлуг өнчү-хөреңгизинң, ужур-чаңчылдарының, амыдырал-чуртталгазының дөмейлешкээ регионнарның турисчи солчулгаларын калбартырынга база кады ону нептередиринге үндезинни тургузуп турар.
Агроүлетпүр комплекизинде база кады ажылдаар перспективалар бар. Тыва биле Казахстанда мал ажыл-агыйының дөзү быжыг. Угланыышкыннарның санында арга-дуржулга болгаш технологиялар солчулгазы, ажыл-агыйжы харылзааларны сайзырадыры, бот-боттарын көдээ ажыл-агый продукциязы-биле хандырары көрдүнген.
Ийи тала өөредилгеже онза кичээнгейни салган. Тыва өөредилге болгаш эртем организацияларының аразында харылзааны калбартырынга, студентилер солчулгазын болгаш эртем талазы-биле кады ажылдажылганы хөгжүдеринге сонуургалдыг.
«Амгы үеде Россияның дээди өөредилге черлеринде даштыкы студентилерниң эң хөйү Казахстандан болуп турар, ындыг солчулгаларны хөгжүдеринге сонуургалдыг бис» - деп, республика Баштыңы демдеглээн.
Оон ыңай, Тыва биле Казахстанның аразында гуманитарлыг кады ажылдажылга быжыг үндезинниг. Казах эртем ниитилелиниң төлээлери 2025 чылда «Төп болгаш Соңгу Азияның чоннарының көшкүн цивилизациязы: төөгүзү, байдалы болгаш айтырыглары» деп бүгү-российжи эртем-практиктиг конференцияга киржип чораан. Казах специалистер хөй-ниитиниң кадыкшылы, профилактиктиг медицина болгаш терапия талазы-биле Чөөн-Азия форумунга база киришкен.
Культурлуг харылзаалар база идепкейлиг сайзыралда. Казах Республиканың Улустуң артизи Роза Рымбаева 2025 чылдың июньда Кызылга эрткен «Азия төвүнде фанфарлар» деп V делегей чергелиг үрер хөгжүм оркестрлериниң фестивалынга бараалгаан. Казахстандан хореограф Сымбат Маскатова бодунуң ажылдарын болгаш мастер-класстарын «Өгбелерниң өнчүзү» деп делегей чергелиг профессионал уран чүүл фестивалынга таныштырган.
Спорт болгаш интеллектуалдыг адырда кады ажылдажылга уламчылавышаан. Казахстанның спортчулары «Көшкүн чоннарның найыры» деп делегей чергелиг Го фестивалынга киришкен, 2026 чылдың июньда Тываның командазы Казахстанга аныяк спортчуларның делегей чергелиг хостуг хүреш маргылдаазынга бирги черни ээлээн.
Эртем, культура, өөредилге болгаш спорт солчулгаларында чыгдынган арга-дуржулга системалыг кады ажылдажылгаже шилчиир үндезинни берип турар. Ужуражылга соонда, ийи тала регионнар аразында харылзааны калбартыр болгаш оларны практиктиг утка-шынар-биле хандырар тускай төлевилелдерни ам-даа ажылдап кылырын дугурушкан.