Россияның Көдээ ажыл-агый төвүнүң медээлеринге даянып, тараа болгаш мал чеминиң дүжүдүн эрткен чылдың көргүзүглеринден үш катап хөй - бир гектардан 18-25 центнер хирени ажаап ап болур деп Тываның Көдээ ажыл-агый яамызы баш бурунгаар санаан. Чаъстыг агаар-бойдус, суггарылга системаларын ажыглааны чаагай дүжүтке салдарлыг болганын специалистер демдеглээн.
Республика Баштыңы Владислав Ховалыг регионнуң аъш-чем хандырылгазының үндезинин күскү шөл ажылдары тургузар дээрзин демдеглээш, ажылчыннарны күскү хүн бүрүзүн дүжүт ажаалдазынче чөптүг ажыглаарын кыйгырган.
«Келир кышка мал чеминиң, ол ышкаш тараа, картошка болгаш ногаа аймааның курлавырлары дүжүт ажаалдазын кайы хире демниг чорудуп турарывыстан дорт хамааржыр. Бо чылын тараа болгаш мал чеминиң культураларының дүжүдүн ортумаа-биле — гектардан-на 18-25 центнерни санаан бис. Ажыл-агыйларывыс кааңнаашкынга таварышса-даа, эрткен чылдың көргүзүглеринден ол 3-4 катап хөй» - деп, Владислав Ховалыг бодунуң блогунда бижээн.
Көдээ ажыл-агый яамызының медээзи-биле алырга, бо чылын 19,5 муң гектар шөлге часкы тарылганы чоруткан. Ол шөлдүң чартыы, азы 8 муң гектары суггаттыг черлерде болгаш эки дүжүттү магадылаан.
Бо чылын Тываның Көдээ ажыл-агый яамызы фермерлерге суг чаштырар системалар садып алырынга субсидияларны бергенин демдеглезе чогуур. Барыын-Хемчик, Улуг-Хем, Таңды, Каа-Хем, Чаа-Хөл, Бии-Хем кожууннарда мал чиир культуралар, тараа аймаа, картошка тарып өстүрүп турар көдээ ажыл-агый бүдүрүлгелери республика бюджединден деткимче-биле чаштырар дериг-херекселдерни садып ап, изиг үеде оларны ажыглааннар.
Август 27-ге чедир ниитизи-биле 3510,9 тонна дүжүттү ажаап алган.
Тараа ажаалдазында Чөөн-Хемчик 120 га черден 84 тоннаны, гектардан ортумаа-биле 7 центнер дүжүттү, Улуг-Хем 111 гадан 167 тонна дүжүттү алган, ортумаа-биле гадан 15 центнер, Таңды кожуун 31 гектардан 53 тоннаны, азы гектардан ортумаа-биле 17,1 центнер дүжүттү алган.
1815 гектар шөлдерден 2556 тонна мал чиир культуралар ажааттынган. Чөөн-Хемчик, Сүт-Хөл, Чаа-Хөл, Бии-Хем, Кызыл, Улуг-Хем, Бай-Тайга, Каа-Хем кожууннар база катап шылгарааннар.
Амгы үеде картофель ажаалдазы кидин түлүк. Чөөн-Хемчик кожуун 344 тонна картофельди ажаап алган болза, Таңды кожуун 6,5 га шөлден 75 тонна дүжүттү алган. Ол ышкаш 230 ажыг тонна өске-даа ногаа культураларын ажаап алганы демдеглеттинген.
Республиканың аграржылары ниитизи-биле 3,8 муң га черден тараа культураларын, 12,8 муң га черден мал чиир культураларны, 2,5 муң база 0,4 муң га черден картошка болгаш ногаа аймаан ажаап алыры көрдүнген.