Тываның үш хоорайы — Ак-Довурак, Туран, Шагаан-Арыг — таарымчалыг хоорай хүрээлелин хевирлээр бүгү-российжи төлевилелдер мөөрейинге тиилээн. «Россия» Национал төпке болуп эрткен «Бичии хоорайлар болгаш төөгүлүг суурларны хөгжүдези» деп XI форум үезинде тиилекчи төлевилелдери чарлаан. Чурттуң 82 регионундан кирген 582 төлевилелдиң 294-ү федералдыг деткимчени алыр.
Ак-Довурак хоорай «Ак тоолчургу чугаа» деп төлевилели-биле тиилээн. Бо дээрге 2023 чылда ындыг хевирлиг мөөрейге тиилээш, хөй аалдыг каът бажыңнар кварталында төп кудумчуну эде кылган төлевилелдиң ийиги чадазы-дыр: ам ында үениң агымынга дүүштүр арт-объектилерни база чаа дыштаныр черлерни кылган. Садып алыкчыларга болгаш садыгжыларга таарымчалыг бүгү-ле херек инфраструктуралыг чөөн чүк аянынга рынок павильонун тудуп, ажыглаттынмайн турар хостуг черлерни чаагайжыдары планнаттынган. Төлевилелде беседка, хемчеглер эрттирер шөл, «Тыва аъттар» деп чайганыышкын, арт- объект база информация стендизи база бар.
Турандан «Өскээрден көжүп келген баштайгы чурттакчыларның хоорайы: баштайгы кудумчуларның туттунганы» деп төлевилел база тиилээн. Туранчылар онза төөгүлүг хоорайының төвүн чаагайжыдып алыр сорулгалыг. Эрги хоорайның овур-хевирин болгаш онзагайын илередип турар тураскаалдыг черлерни арттырбышаан, ол кезек девискээрни чурттакчыларга эптиг кылдыр кылыр деп шиитпирлээннер. Туран чаагайжыдылга талазы-биле федералдыг грантылар мөөрейлеринге каш удаа чедиишкинниг киришкенин демдеглээр апаар. 2021 чылда хоорай «Тывада бир дугаар орус чурттакчылар парыгы» деп аттыг төп парыгын чаагайжыдарынга деткимчени алган, а эрткен чылын Тываже кирген хаалганы илереткен Р-257 «Енисей» федералдыг автоорукта зонаны чаагайжыдар төлевилелге акшалындырыышкынны ойнап алган.
Шагаан-Арыгда «Дружбы кудумчузунуң кижи кылаштаар черин чаагайжыдары» деп төлевилелдиң ийиги чадазын боттандырарынче тиилеп алганы акша-хөреңгизин ажыглаар. Хоорай чадаг кижилерге чаа оруктарны, машиналар тургузар черлерни, чадаг-терге кокпазын, чаа дыштанылга болгаш спортчу шөлдерни, кудумчу чырыын дээш, оон-даа өске чүүлдерни тудуп, чаагайжыдар. 14 га ниити шөлдү чаагайжыдып, чараштап, ногаанжыдары база планнаттынган. Шагаан-Арыг хоорай Көшкүн чоннуң парыгы болгаш ол чоок-кавызын чаагайжыдар төлевилелдери-биле мөөрейге ийи катап – 2022 биле 2025 чылдарда тиилээн.
Россияның Тудуг яамызы «Амыдыралга инфраструктура» деп национал төлевилелдиң «Таарымчалыг хоорай хүрээлелин тургузары» федералдыг төлевилели езугаар таарымчалыг хоорай хүрээлеңин тургузар дээн төлевилелдер ортузунга бүгү-россиийжи мөөрейлерни эрттирип турар. 2017 чылда «Чаңгыс демниг Россия» партия төлевилелди идип үндүрген болгаш, оон бээр-ле бүгү чуртта хөй-ниити девискээрлерин өскертиринге деткимчени көргүзүп турар.