Главная
Пресс-служба
Медээлер

Тываның, Бурятияның, Калмыкияның баштыңнары IV делегей чергелиг буддийжи форум шөлүнге ужурашкан

19.08.2026 11:02

Тывада амгы үеде чоруп турар IV делегей чергелиг буддийжи форум үезинде болуп эрткен Владислав Ховалыгның, Бату Хасиковтуң, Алексей Цыденовтуң ажылчын ужуражылгазының ниити түңнели мындыг болган – чоннарның болгаш күрүнелерниң чугаалажылгазының болгаш демнежилгезиниң шөлү кылдыр бүгү-делегейниң буддийжи форумун артырып, хөгжүдер. Буддийжи кол шажын-чүдүлгелиг Россияның үш региону — Тываның, Калмыкияның, база Бурятияның удуртукчулары медицина болгаш өөредилгеден эгелээш, делегей харылзааларын тургузарынга чедир амыдыралдың аңгы-аңгы адырларын сайзыраңгайжыдарының арга-шинээн сайгарып чугаалашкан.

Владислав Ховалыг коллегалары-биле чугаа үезинде, Сангханың социал ужур-уткалыг ажыл-чорудулгазын деткиир талазы-биле «буддийжи триада» регионнарының аразында кады ажылдажылга чүгле быжыгар дээрзинге бүзүрелин илереткен. Форум 20 чурттан киржикчилерни чыып, бодунуң чугулазын бадыткаан. Бо хүнде форум чүгле алдар аттыг эксперттер чыылгаш, чаа идеяларның төрүттүнген чери эвес, а солун болгаш ажыктыг төлевилелдерни ажылдадыр шөл апарган. Чижээ, форумга белеткел үезинде, Россияда бир дугаар буддийжи университетти – «сарыг шажын» бараалгакчыларының альма-материн Тывага тургузар дугайында бодал тыптып келген.

Шажынчы эрге-чагырга биле буддийжи ниитилелдиң сонуургалдары хөй талалыг харылзаалыг. Чижээ, Россияның этниктиг бөлүктериниң культурлуг бот-тускайлаңын кадагалап арттырары, берге байдалга таварышкан улуска ачы-буян болгаш дуза чедирери, кээргээчел чорук, бот-боттарынга дузалажыры болгаш ниитилелге бараан болуру дээн ышкаш чаңчылчаан үнелиг чүүлдерни хевирлээри аңаа хамааржыр. «Бо үнелелдер тайбыңны болгаш эп-найыралды үнелээринге өөредип турар, ылаңгыя чурттуң мурнунга тургустунуп келген улуг хемчээлдиг айтырыгларны барымдаалап, хөй националдыг болгаш хөй чүдүлгелиг Россияга чугула херек» - деп, Тываның Баштыңы демдеглээн.

Бурятияның Баштыңы орус чона буддизм болгаш ооң үнелиг чүүлдерин таныштырары-биле бодунуң бодалдарын үлешкен. Алексей Цыденов, чижээ, «сарыг шажын»-биле холбашкан объектилер болгаш онзагай черлер дугайында онлайн-тайылбырлакчыны ажылдап кылырын саналдаан. Ооң чугаазы-биле алырга, ындыг төлевилелдер Бурятияда турисчи угланыышкыннарның бирээзи кылдыр боттанып эгелээн.

2023 чылдан бээр Россияда Буддизмниң делегей чергелиг форуму эртип турарын сагындыраал. Ооң сорулгазы – буддизмни хөгжүдериниң амгы айтырыгларын сайгарары, делегей чергелиг кады ажылдажылганы быжыглаары, культуралар аразында харылзааны деткиири болур. Форумнуң турар чери аңгы-аңгы. Баштайгы ийи форум Бурятияга (2023 болгаш 2024 чылдарда), үшкүзү Калмыкияга (2025 чылда) эрткен. Тыва 2026 чылда форумну бир дугаар хүлээп алган. Ооң темазы: «Буддизм культуралар диалогунда: кижи төрелгетенниң келир үези».