Тываның найысылалынга эртер IV делегей чергелиг буддийжи шуулганның волонтерлары: Калмыкия, Карелия, Москва, Новосибирск, Краснодар крайдан төлээлер август 13-те кээп эгелээн. Оларның делегей чергелиг улуг хемчегни организастажыр дээн ачы-буянныг ажылы – чаа таныжылгалар болгаш уттундурбас болуушкуннар-биле долган төөгү бооп артар.
Буддийжи форумнуң киржикчилериниң баштайгы делегациялары Кызылда кээп эгелээн. Бир дугаарында Тес-Хем кожууннуң Самагалтайдан киржикчилер келген. Форумнуң организакчылары аалчыларны уткуп, чурттаар черлеринче чедеринге, программага белеткениринге дузалажырлар. Кызыл республиканың өске-даа кожууннарындан болгаш чурттуң өске-даа субъектилеринден делегацияларны ам-даа уткуур.
Удавас болур форум чүгле Россиядан эвес, а даштыкы чурттардан ламаларны, билдингир буддолог эртемденнерни, культура ажылдакчыларын болгаш чүдүкчү чонну хаара тудар. Кыдат, Индия, Таиланд, Непал, Моол дээш, элээн каш даштыкы чурттардан делегациялар кээп киржирин бадыткаан.
Тываның төвү аалчыларын уткуп алыры-биле чаартынып, ногаажыттынган. Аалчылар хоорайның аэропортунга хонупканда, Тываның дугайында бирги бодалдары хевирлеттинер. Аэропорт аалчыларны уткуурунга элээн белеткенген. Вокзал чоогу, автомашиналар тургузар шөл чаагайжыткан, автобустар доктаар черни кылган. Чадаг кижилер кылаштаар черлерлиг, сандайларлыг, өзүмнер тараан бичежек паркты кылып, кудумчуда чаа чырыткыларны салган.
Аэровокзалдың боду база өскерилген. Тудугнуң мурнун чаарткан, а иштин Тываның культурлуг онзагайларын көргүскен национал угулзалар-биле каастаан.
Форумнуң кол шөлдери хемчеглер эрттиреринге белен. Форумнуң хөй-ле эртем болгаш бизнес-хемчеглери эртер шөлү – Тываның күрүне университединде септелге ажылдары доозулган. Ол ышкаш эртем сессиялары, дискуссия шөлдери болгаш ажыл-агыйжы программаның өске-даа хемчеглери эртер «Сүбедей» универсалдыг спорт комплекизин септеп дооскан. Аалчылар ында тиккен тыва өглерден Тываның культуразы болгаш улусчу ус-шеверлел ажылдары-биле таныжып, этнокультурлуг зонаны сонуургаар.
Тываның Баштыңы Владислав Ховалыгның инициативазы-биле бүдүн хоорайда форум бүдүүзүнүң улуг белеткел ажылдары чоруттунган: оруктарны септеп, бажыңнар даштын чаартып, хөй-ниити шөлдерин чаагайжыткан. Ооң түңнелинде, хоорай чүгле чараш эвес, а аалчыларга болгаш чурттакчыларга таарымчалыг апарган. Чижээ, Улуг-Хемниң эриинде «Азия төвү» скульптура комплекизинге удур турар черде Будданың тураскаалынга суг оруу-биле дорт чедеринге эптиг өртээлди туткан. Бо ийи черге өртээлдер ажылдаар. Ам хоорайның кол тураскаалындан ыдыктыг Буддаже чедери хала чок апарган.
Санкт-Петербургка бүдүрген үрелбес материал – «чиик» бетондан ол өртээлдерни кылган. Продукция сертификаттыг болгаш сугга айыыл чок чоруктуң шупту негелделеринге дүгжүп турар. Аңаа мергежилдиг специалистер доктаамал дежурныйлаарын мэрия дыңнаткан. IV делегей чергелиг буддийжи форум үезинде бирги рейстер үнүп эгелээр, ооң соонда ол доктаамал ажылдаар.
Республика Баштыңы Владислав Ховалыг белеткел ажылдарын доктаамал хайгаарап, ажылы чеже-даа чымыштыг болза, үени тып алгаш, неделяда каш катап тудуг болгаш септелге шөлдерин хынап турар. Бо хүннерде чоруп турар бүгү-ле ажылдар чүгле делегей чергелиг хемчегге каасталгалар эвес дээрзин бодунуң блогунда чаңгыс эвес удаа тайылбырлаан. Шупту чүүлдер Тываның чурттакчыларынга артып каар. «Аалчылар республиканың иштики байлакшылын база найысылалдың чараш овур-хевирин көрзүн дээш, кызып турар бис. Төрээн хоорайывыста таарымчалыг болгаш аянныг бо бүгүнү боттарывыска болгаш чоок кижилеривиске дээш тудуп ап турарывыс эң кол... Бо дээрге чүгле байырлалдың шимелдези эвес, а хоорайывыстың таарымчалыг хүрээлеңинче бистиң узун хуусаалыг киирилдевис деп чүвени билип алыры чугула» - деп, регионнуң удуртукчузу демдеглээн.