Тыва археологтуг ховар тывыштары-биле эртем делегейин ам-даа кайгадып, өөртүп чоруур. Орай плейстоцен үезиниң төнчүзүнде, азы эвээш дизе 12 муң чыл бурунгаар Чер кырынга чурттап чораан улуг дириг амытаннарның артынчылары бо чайын тывылган. Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг ооң дугайында экспедиция кежигүннери — Тываның күрүне университединиң болгаш Биосферлиг шинчилелдер болгаш технологиялар төвүнүң ажылдакчылары тывышты тыпканын дыңнаткан деп, МАХ-та бодунуң каналынга чарлаан.
Эртем делегейинде сурагжаан чаңгыс эвес улуг ажыдыышкыннар бар, чижээ, ооң мурнунда скиф баштыңнарының базырыктары тывылган чер – Бии-Хем кожууннуң девискээринден сөөктерни тыпкан.
Тус черниң чурттакчылары аргага одаар ыяш белеткеп тургаш, сөөктерни бир дугаарында эскерип каан. Ооң соонда тыва коллегаларының дилээ-биле, алдарлыг орус палеонтолог Алексей Климентьев эртем экспедициязын организастап, киришкен. Баштайгы шинчилелдер соонда, ол сөөктер чиде берген бурунгу дириг амытаннар — дүктүг мамонт, дүктүг носорог, бизон болгаш паракамелус уксаалыг тевеге хамааржыр чадавас деп түңнелди үндүрген.
Экспедицияның удуртукчузу, биология эртемнериниң доктору Сергей Ондар, бедик технологиялыг болгаш эртемнер аразының аргаларын ажыглап тургаш, ханы шинчилээр болза, ол артефактылар эртемге сенсацияны тургузар үндезин апаары чадавас деп демдеглээн. Эртемденнер ТР-ниң Арга-арыг болгаш бойдус ажыглал яамызындан сөөктер тывылган чер участогунга ажылдаар чөпшээрелди манап алгаш, казыышкыннарны уламчылаар деп планнаан.