Бирги чартык чылда Тывада хөй талалыг ажыл-чорудулгалыг төптер четкизи таварыштыр күрүне болгаш муниципалдыг ачы-дузаларже 247 муң ажыг билдириишкин киирген. Күрүне ачы-дузаларының чаңгыс аай порталы таварыштыр оларның 44 муңунга электроннуг арга-биле ачы-дузаны көргүскен, эрткен чылга деңнээрге 10 муң хөй. Бөгүн Тыва Республиканың Чазааның Даргазының оралакчызы Эдуард Санданның болгаш сан-чурагайлыг хөгжүлде сайыдының хүлээлгезин күүседип турар Эдуард Ховалыгның киржилгези-биле эрткен Тыва Республиканың Сан-чурагайлыг хөгжүлде яамызының хуралынга МФЦ-ниң бирги чартык чылда ажыл-чорудулгазының көргүзүглерин сайгарган.
Хөй талалыг ажыл-чорудулгалыг төптүң директорунуң хүлээлгезин күүседип турар Аида Монгуш бирги чартык чылда албан чери хамаатылардан документилер хүлээр болгаш дамчыдар, ол ышкаш медээ болгаш консультациялар бээр талазы-биле планнаттынган көргүзүглерин ажыр күүсеткенин демдеглээн. 45 муң ачы-дуза алыкчыларын хүлээр планны 222 хуу ажыр күүседип, 100119 билдириишкинни хүлээп алган. Ачы-дуза алыкчыларынга 73 муң ажыг белен документилерни берген, планнаан көргүзүү 12,5 муң турган. МФЦ-ниң специалистери 73882 билдириишкин киирикчилеринге консультацияны берген, пландан 328 хуу хөй, база 196 сайгарлыкчыларны бүрүткээринге дузалаан.
Ачы-дузаның шынарын бедидер болгаш частырыгларны эвээжедир дээш, ажылдакчыларга неделя санының өөредилгезин организастаан.
Хөй талалыг ажыл-чорудулгалыг төптүң MAX мессенджерге чат-бодун ажыглалче кииргени – МФЦ-ниң эрткен үеде ажылында мурнады боттандырар ажылдың бирээзи болган. Амгы үеде чат-ботта 6200 ажыг кижи бижиттирген. 4948 кижи сервис таварыштыр хүлээп алыышкынче баш бурунгаар бижидип, документилери белен апарган дугайында медээлерни алган.
Чат-бот ажыглакчыларның көвүдээни ооң херектиин болгаш ажыктыын бадыткап турар деп, МФЦ дыңнаткан.
Тускай шериг операциязының киржикчилеринге болгаш оларның өг-бүле кежигүннеринге комплекстиг ачы-дузаны чаңгыс черде берип эгелээни улуг чедиишкин. Херектиг черлерден документилерни айтырып алыры, деткимче хемчеглерин томуйлаары бөдүүнчээн. Бо хүнге чедир яамылар болгаш ведомстволар-биле кады ажылдап, 40 деткимче хемчеглериниң 30-ин организастаан. Тускай шериг операциязының киржикчилеринге болгаш оларның өг-бүле кежигүннеринге деткимче хемчеглерин долдурарын бөдүүнчүдер ажыл чоруп турар.
Күрүне ачы-дузаларының регионалдыг порталының кезээ — социал инфраструктура объектилериниң интерактивтиг картазын ажыглалче кииргени – хөй талалыг ажыл-чорудулгалыг төптерни (МФЦ) болгаш социал деткимче төптерин чоогундан тып алыр арганы чурттакчыларга берген. МФЦ-ниң албан черлеринге сим-карталарны садып-саарары-биле Т2 биле Билайн деп мобильдиг операторлар-биле кады ажылдажылга тургустунган, ынчангаш чагыкчылар, ооң иштинде даштыкы хамаатылар, МФЦ-ге келгеш, сим-карталарны садып ап болур. Шимчээшкини кызыгаарлаттынган кижилерниң, бирги ээлчегде инвалидтерниң МФЦ-же кирерин таарымчалыг болурун хандырар дээш, чогуур ажылдарны чорудуп турар. Барыын-Хемчик кожуунда, Ак-Довурак биле Чадаана хоорайларда, хоорай хевирлиг Каа-Хем суурда хөй талалыг ажыл-чорудулгалыг төптерниң территориалдыг килдистер офистерин септээн.
Оон аңгыда, бюджетче төлевирлер чыырынга МФЦ четкизиниң чедимчелиг ажылын демдеглээн. 2025 чылда федералдыг күүсекчи эрге-чагырга органнарының көргүскен ачы-дузалары дээш күрүне төлевирлерин эде хувааганындан республика бюджединче 31 млн ажыг рубль шилчээн, планнааны – 24 млн рубль турган. МФЦ бо чылдың бирги чартыында күрүне төлевирлерин чыыр планын 49 хуу күүседип, 12,7 млн рубльди чыгган.
Чылдың ийиги чартыында МФЦ-лер ачы-дузалар санын калбартып, оларның чедингирин экижидер сорулганы салган. МФЦ-лерге ИХЯ-ның электроннуг ачы-дузаларын, ооң иштинде РФ-тиң паспортун алырын чөпшээрээн «Комэкс-Мои документы» автоматчыткан информация системазынга (АИС) аттестацияны алыры, мурнады көөр угланыышкын. База бир чугула сорулга – билдириишкин киирикчилери эптиг үезинде бижидип, бар ачы-дузалар, херек документилер, ачы-дузаны алыр чурумунуң болгаш ооң күүселдезиниң хуусаазының дугайында медээлерни ап болур кылдыр МФЦ-ниң сайтызын чедир ажылдаар. Кадыкшылы кызыгаарлыг хамаатыларга таарыштыр офистерни чепсеглээр ажылдарны доозары база кол айтырыгга хамааржыр. Кызыл кожууннуң Баян-Кол суурда Россияның Почтазының бажыңының иштинге немелде офисти бо чоокку үеде ажыдары планнаттынган.
Республиканың хөй талалыг ажыл-чорудулгалыг төптер четкизи 2026 чылда тургустунганындан бээр 15 чыл оюн демдеглээр. Сентябрьда планнаттынган байырлал программазында албан чериниң ажылының түңнелдерин үндүрер.
«Хөй талалыг ажыл-чорудулгалыг төптүң ажыл-чорудулгазы ачы-дузаларга хереглелдиң өскени, чурагай сервистерин идепкейлиг кииргени база немелде ачы-дузалар хевирлерин калбартканы-биле онзаланып турар. Ооң-биле чергелештир акша-хөреңги болгаш техниктиг кызыгаарлаашкыннар бар болганындан, регионалдыг бюджеттен деткимче негеттинип турар» - деп, Эдуард Ховалыг МФЦ-ниң ажылын түңнээн.