Тывада «Көдээ черниң тренери» программа боттаныышкыны уламчылап, республиканың биче суурларында тускай мергежилдиг 14 тренер башкыларны ажылче хаара туткан. Специалистер көдээ суурларга ажылдаар күзелин көргүзүп, спорттуң аңгы-аңгы хевирлери – сумо болгаш футболдан эгелээш, баскетбол болгаш волейболга чедир спортту сайзырадырынга белен чоруун көргүскени, эки эгелээшкин.
Россияның Президентизиниң даалгазы-биле ажылдап кылган «Көдээ черниң тренери» программа бо чылын республикага ажылын эгелээнин сагындыраал. Специалистер беш чылдан эвээш эвес үеде ажылдаар негелде-биле, чаңгыс катап бээр 1 млн рубль акша деткимчезин алырлар. Бо арга специалистерни хаара тударындан аңгыда, профессионал тренерлерге улуг хереглелдиг бичии суурларга ажылдап артып каарын быжыглаар.
Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг республиканың суурларынга спортту хөгжүдери чугула дээрзин чаңгыс эвес удаа демдеглээн. «Көдээ инфраструктураны, ооң иштинде социал адырны хөгжүдеринче угланган федералдыг программаларга идепкейлиг киржип, боттарывыстың регионалдыг инициативаларывысты ооң-биле чергелештир боттандырып турар бис. Бичии суурларже мергежилдиг специалистерниң келири чүгле спорттуң хөгжүлдезинге эвес, а суурларда амыдыралдың шынарын ниитизи-биле бедидеринге улуг рольдуг» - деп, республика баштыңы демдеглээн.
Тываның Спорт яамызының дыңнатканы-биле алырга, төлевилел күүселдезинде амгы үеде 10 хостуг олут арткан. Күш-культура болгаш спорт талазы-биле ортумак профессионал азы дээди эртемниг специалистер көдээ черлерге тренерлеп ажылдап болур.
Кызылдың Калинин кудумчузунуң 11 дугаар бажыңында Тыва Республиканың Спорт яамызынга чеде бергеш, херектиг доментилерни дужаар.
Регионга «Көдээ черниң тренери» программаның күүселдези «Россияның спорту» күрүне программазының сорулгаларын чедип алырынга улуг үлүг-хууну киирер. 2030 чылга чедир спортка доктаамал киржип турар российжилерниң үлүүн 70 хуу чедир көвүдедири – ооң кол сорулгазы. Аңаа спортчу инфраструктураны хөгжүдеринче болгаш биче сурларны кадрлар-биле хандырарынче угланган инициативалар онза рольду ойнап, кижиниң чурттап черинден хамаарылга чокка, ону эптиг болгаш чедингир кылып турар.