Бо чылын Тываның Көдээ ажыл-агый болгаш аъш-чем яамызы регионнуң суггарылга системаларын катап тургузарының комплекстиг хемчеглери езугаар тускай суггат дериг-херекселдерин садып алыр кылдыр тус черниң тараажыларынга субсидияларны бир дугаар берген. Республика бюджединде ол сорулгага 10 млн рубльди тускайлаан. Суггарылга системазы чок тараажылар чиигелде-биле оларны садып алыр аргалыг болган: өртектиң 90 хуузун бюджеттен субсидиялаан болза, а арткан 10 хуузун ажыл-агыйлар боттарының акша-хөреңгизи-биле дуглаан.
Күрүне деткимчезиниң алыкчыларын мөөрей шилилгези-биле тодараткан. Садып алган системаларның чамдыызы бөгүнде шөлдерде ажылдап турар. Амгы үеде Барыын-Хемчик кожуунда хуу сайгарлыкчы А.А. Иргит 15 гектар шөлүнде картошказын база мал чиир культураларын суггарарынга чаа техниказын ажыглап турар. Улуг-Хем кожуунда хуу сайгарлыкчы Ш.Ч. Монгуш («Оргаадай» көдээ ажыл-агый кооперативиниң кежигүнү) база тараа, мал чеми, картошка тарып турар хуу сайгарлыкчы М.С. Данзы-Белек база шак-ла ындыг системаларны тургускан. Ол ышкаш кожууннарда хуу сайгарлыкчылар - Таңды (хуу сайгарлыкчы А.С. Уйнукай), Каа-Хем (К-М.В. Монгуш), Чаа-Хөл (А.М. Бавуу) болгаш Бии-Хем (А.Б. Соскал) чаштырар дериг-херекселдерни алыр.
Эрткен чылдан эгелеп суггарылга системаларын катап тургузар хемчеглерни боттандырып, арыктар тударынга, чаартырынга, техниктиг чепсеглээшкининге төлевилел-санаашкын документилерин ажылдап кылырынга регион бюджединден субсидияларны, ол ышкаш агро-арга-арыг мелиорация хемчеглерин чорударынга 90 хууга авансыны тускайлап турар. 2025 чылда үш төлевилелди ниитизи-биле 2 млн рубль түңге акшаландырган, бо чылын 6-7 төлевилелче 5 млн рубльди үндүрери планнаттынган. Ол субсидияларже кордакчылардан документилерни август 3-ке чедир хүлээп турар.
Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг көдээ ажыл-агый шөлдерин ажыглалче хаара тудар болгаш суггарылга комплекизин хөгжүдер күрүне программазынче регионну киирер айтырыгга Президент Владимир Путинниң деткимчезин алган. Бо чылын культуртехниктиг ажылдар болгаш агроарга-арыг мелиорациязының талазы-биле төлевилелдерлиг 10 инициатива деткимчени алган. 2027 чылдың шилилгезинге киржир дизе, чер ажылдыглар суггат талазы-биле 10, культуртехниктиг хемчеглерже 3, агроарга-арыг мелиорациязының талазы-биле 2 төлевилелди ажылдап кылыр ужурлуг. Тараажыларның саң-хөө чүъгүн эвээжедири-биле, ооң мурнунда ышкаш акша-хөреңгиниң 90 хуузун аванс кылдыр бээр. Бо хемчеглер кургаг агаар-бойдустуг Тывага көдээ ажыл-агый дүжүдүн бедидеринче база көдээ ажыл-агыйының турум чоруунче угланган.