Тыва Чазаанга орук шимчээшкининиң айыыл чок чоруун хандырарының комиссия хуралы болуп эрткен. Регион чазааның даргазының оралакчызы Шолбан Сендаштың удуртканы хуралга, 2026 чылдың бирги чартыында республиканың оруктарында байдалды, чаа өөредилге чылынга белеткелди, айыыл-халаптарны эвээжедир талазы-биле немелде хемчеглерни сайгарып көрген.
Тываның ИХЯ-ның күрүне автоинспекциязы эрткен чылдың ол үезинге деңнээрге бо чылдың алды айында орук озал-ондактарының саны 26 хуу эвээжээнин дыңнаткан. Орук озал-ондаанга чок болган кижилер саны 47-ден 31 чедир эвээжээн, а кемдеп-берттингеннерниң саны 373-тен 287 чедир кызырылган. Эзирик чолаачылар хайы-биле озал-ондактар саны ийи катап – 59-тан 27 чедир эвээжээн.
Кызылда, Кызыл, Чөөн-Хемчик, Таңды кожууннарда көргүзүг экижээни демдеглеттинген. Ынчалза-даа Улуг-Хем кожуунда болгаш Ак-Довуракта озал-ондактар саны көвүдээн. Ол девискээрлер аңгы сайгарылганың темазы болган: озал-ондактарның көвүдээниниң чылдагааннарын сайгарып, ону экижидериниң тодаргай шиитпирлерин киирерин муниципалдыг тургузугларга дааскан.
Чолаачыларның орук шимчээшкининиң дүрүмнерин хажытканындан: дүрген халдааны, удур орукче халдып үнгени, эзирик машина башкарганы, орук демдектерин сагывааны - хөй-ле озал-ондактарның чылдагааны ында деп, хуралда демдеглээн. Ынчангаш республикада профилактика хемчеглерин оон-даа күштелдирген. Айыылдыг орук участоктарында күрүне автоинспекциязының патрульдар санын көвүдеткен, эзирик чолаачыларны илередир рейдилер болгаш өске-даа профилактиктиг хемчеглер доктаамал чоруп турар.
Ооң-биле чергелештир, орук инфраструктуразының айыыл чок чоруун экижидери уламчылавышаан. Бо чылын республика девискээринде чурук тырттырар болгаш видео бижидер чаа системаларны тургузуп, федералдыг, регионалдыг, тус чер оруктарын септеп, Кызылда чадаг кижилер эртер чеди угаанныг черлерни ажылдаткан. Кызыл иштинде дөрт дилиндектиг оруктарда удур шимчээшкинни аңгылаан системаларны кылганындан, ол орук участоктарынга чаңгыс-даа орук озал-ондаа демдеглеттинмээн.
Хуралдың киржикчилери чаа өөредилге чылы эгелээр мурнунда уругларның айыыл чок чоруунче онза кичээнгейни салган. Август 20-ге чедир Өөредилге яамызы муниципалдыг тургузуглар-биле кады школа автобустарының техниктиг байдалын хынап, школалар болгаш уруглар садтарының чоогунда оруктарда шыйыгларны, орук демдектерин, чырыкты база чадаг кижилер эртер черлерни чаартып, экижидер болган. Оон аңгыда республикада аныяк чолаачылар белеткелиниң шынарын бедидер болгаш оларның киржилгези-биле айыыл-халаптар санын эвээжедир дээш, автошколаларда автотранспорт башкарарын белеткээр программаларны хынаары көрдүнген.
Барыын-Хемчик кожуунда хөй-ниити чурумун камгалаар турум ажылдаар «Ак» постузунга чаа черни тодарадып бээр деп комиссия база бир шиитпирни үндүрген. Ол угланыышкында оруктуң байдалын шыңгыы контрольга тудары-биле, Ак-Довурак — Абакан автооруунуң таарымчалыг участогунга ону тудары планнаттынган.