Чурттуң Президентизи Владимир Путинниң саналдааны «Көдээ черниң башкызы» күрүне программазының Тывага боттаныышкыны-биле, сөөлгү алды чылда республиканың суурларынче 70 башкы ажылдап көжүп келген. Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг МАХ национал мессенджерде бодунуң каналынга ооң дугайында дыңнаткан.
«Аныяктар болгаш уруглар» национал төлевилелдиң «Башкылар болгаш дагдыныкчылар» федералдыг төлевилелиниң шугуму-биле программа боттанып турар. Ооң кол сорулгазы – кадрлар айтырыы эң-не чидиг суурларның болгаш бичежек хоорайларның школаларынче башкыларны хаара тудары. Чаа өөредилге чылында бо программа-биле республиканың аңгы-аңгы школаларында 25 башкы школачыларны өөредип эгелээр, а ниитизи-биле регион 2028 чылга чедир көдээ черлерге ажылдаар 75 специалисти хаара тудар планныг деп Владислав Ховалыг демдеглээн. Төлевилелдиң киржикчилери болурун шиитпирлеп, көдээ уруглар-биле ажылдаарынга боттарын бараалгаткан башкыларга республиканың Баштыңы сеткилиниң ханызындан өөрүп четтиргенин илереткен.
«Бистиң сорулгавыс – суурларда школалар аныяк салгалга билиглер бээриниң, бүгү талалыг сайзыралдың болгаш арга-шинектиң амгы үениң төвү бооп артарын чедип алыры» - деп, Тываның Баштыңы демдеглээн.
Өөредилге яамызының дыңнатканы-биле алырга, 2026 чылдың сентябрь 1-ден эгелеп, республиканың школалары сес математика башкылары, алды башкы англи дыл, үш орус дыл болгаш литература, ийи-ийи – биология болгаш физика башкылары-биле четчелеттинер, ол ышкаш «Көдээ черниң башкызы» программа боттандырылгазы-биле, төөгү, химия, информатика болгаш эге класстар башкылары база ажылдап эгелээр. Тээли, Хөнделең, Хайыракан, Үжеп-Аксы, Хөндергей, Шамбалыг, Элегес-Аксы, Солчур, Аржаан, Хүт, Кызыл-Тайга, Балгазын, Самагалтай, Чыргаланды, Адыр-Кежиг, Арыг-Үзүү, Иштии-Хем, Торгалыг, Хайыракан (Улуг-Хем), Чаа-Хөл, Бай-Даг, ол ышкаш Шагаан-Арыг биле Ак-Довурак школалар чаа башкыларны манап турар.
«Көдээ черниң башкызы» мөөрейниң дүрүмнеринге дүүштүр программаның киржикчи бүрүзү 1 млн рубльди алыр, ооң кол негелдези – шилип алган школазынга эвээш дизе беш чыл ажылдаар ужурлуг.