Тываның Баштыңы база республика Чазааның кежигүннери Тыва Республиканың уран чүүлүнүң алдарлыг ажылдакчызы, Россияның Чурукчулар эвилелиниң кежигүнү, ооң ады Тываның культуразы болгаш уран чүүлүнүң хөгжүлдези-биле сырый харылзаалыг шылгараңгай тыва чурукчу Валерий Николаевич Елизаровтуң өг-бүлезинге болгаш эш-өөрүнге ханы кажыыдалын илереткен. Мастер үр үеде аарааш, 2026 чылдың июнь 10-да амы-тынындан чарылган.
Кызыл чурттуг Валерий Елизаров Кызылдың уран чүүл училищезиниң доозукчузу (1980). Ол чурукчу каастакчыдан эгелээш, янзы-бүрү жанрларга ажылдаап шыдаар ат-сураа билдингир мастерге чедир орукту эрткен: плакаттар болгаш графикадан (номнар чуруктары) эгелээш, чурук болгаш каасталга-эт-херексели кылырының уран чүүлүнге чедир ажылдаан. Елизаровтуң баштайгы дагдыныкчызы болгаш башкызы, Кызылдың уругларның уран чүүл школазының үндезилекчизи Люциан Петрович Долинский аныяк чурукчуга бедик мергежилдиң үндезиннерин ажыдып, уран чүүлге кызыгаар чок ынакшылды оттурган.
Мастерниң кеш-биле, хадың карты база даштарда кылган ажылдары өгбелерниң сүлде-сүзүк делегейиниң езулуг ажыдыышкыны болган. Ол «Тостан хуулгаазын делегей» деп онзагай өөредилге дептериниң автору, ооң ажылдары чурттуң билдингир музейлерин болгаш делегейде хууда коллекцияларны каастап турар. 1995 чылда Финляндияже тос-биле ажылдаарының курстарын эрттирери-биле чалаттырган. Финляндияның Турку хоорайга тостан кылган ажылдарының даштыкыга бирги хууда делгелгези ажыттынган.
Ол хөй чылдарның дургузунда Тыва Республиканың Национал музейи-биле кады ажылдап, музейге болгаш ооң Чадаана хоорайда, Алдан-Маадыр база Хову-Аксы суурларда салбырларынга экспозицияларны каасташкан. 1997 чылда Бельгияның Антверпен хоорайга «Тываның хамнары» деп делгелгениң каасталгазынга киришкен. Ол ышкаш Аржаан-2 базырыындан сурагжаан скифтер алдынын делгээн «Хааннар шынаазының эртинелери» деп делгелге залдарының автору, дизайнери, күүседикчизи. Музейниң девискээринде стелларийде Тываның даш көжээлер делгелгези төлевилелди ажылдап кылган автору база күүседикчизи. Ооң кеште, тоста, дашта кылган ажылдары Төп Азия биле Соңгу чүк чоннарының сүлде-сүзүк делегейин болгаш этнографтыг үндезиннерин тода көргүзүп турар. Тываның, Хакасияның, Германияның, Швейцарияның хамнары Елизаровтуң кылган дүңгүрлери-биле ам-даа ажылдап чоруур.
2006 чылда автор В.Н. Елизаров биле В.П. Кузнецовтуң төлевилели-биле «Бурунгу уран чүүлче аян-чорук» деп фотоальбом чырыкче үнген. Чурукчу 2010 чылда Ханты-Мансийск хоорайга болуп эрткен “Камгалап база кадагалаар” деп 14-кү делегей чергелиг телеэкологтуг фестивальга чурукчу Юрий Деевке тураскааткан «Буянны суртаалдаар» деп кинону бараалгаткан. 2015 чылда Монгуш Борахович Кенин-Лопсанның «Хамның салым-чолу» деп номунга иллюстрацияларны компьютер графиказы-биле чураан.
Валерий Елизаровтуң байлак өнчү-салгалы Национал музейниң фондузунда камныг шыгжаттынган. Мастерниң ады-биле холбашкан ажылдарының аразында «Муң-муң чылдар өттүр» (даш, ыяш) тураскаалдыг триптих, тос ыяштан кылган 7 чуруктарлыг каасталга паннозу, хамнаашкын езулалының эдилелдери (эдилелдер хавы, тос-карак, аяк, тавак), ол ышкаш «Аңнаашкын» деп чурук, М.Б. Кенин-Лопсанның чуруу, «Куш», «Хомудал», «Ыдыктыг ок-биле» деп каасталга композициялары база Аржаан-2 базырыының казыышкыннарынга тураскааткан онзагай фотоколлажтар бар. Чурукчунуң ажылдары Томскиниң төөгү музейинде, Шушенское суурнуң төөгү комплекизиниң музейинде, Даг-Алтайның чер-чурт музейинде, Новокузнецкиниң уран чүүл музейинде база Финляндияда, Германияда, Австрияда, Японияда, Америкада хуу чыындыларда делгеттинген.
Чурукчунуң чедиишкиннери хөй санныг шаңналдар-биле ооң иштинде «Тыва Республиканың уран чүүлүнүң алдарлыг ажылдакчызы» деп хүндүлүг ат-биле демдеглеттинген.
Валерий Николаевич Елизаровтуң сөөлгү чылдарында өг-бүлези-биле чурттап чорааны Абакан хоорайда Кожевенная кудумчузунуң 34 дугаар бажыңындан, июнь 12-де 11:00 шакта сөөлгү оруунче ону үдээр. 12 шак 30 минута турда Абакан хоорайда Мостовая, 9 дугаарда, Никольский хүрээзинге сөөлгү судурун номчуур. Валерий Николаевичиниң чагыы-биле ооң мага-бодун өрттедипкеш, ооң хүлүн төрээн Кызылының Улуг-Хемге чажар.