Республиканың болгаш чуртунуң хөгжүлдезинге үлүг-хуузун киирип чоруур аңгы-аңгы адырларның ажылчыннарынга күрүне шаңналдарын тывыскан езулал дүүн Тываның Чазаанга болуп эрткен. Тыва Республиканың «Өг-бүле ыдыктарын кадагалап арттырганы дээш» медальдарны 50 чыл ажыг ынакшыл-биле эп-найыралдыг чурттап чоруур өг-бүлелерге база тывыскан. Республиканың Баштыңы Владислав Ховалыг Россия Федерациязының болгаш Тыва Республиканың күрүне шаңналдарын тывыскан.
Владислав Ховалыг бо чылдың Россия хүнүн Россияның Президентизи Владимир Путинниң чарлааны Россияның чоннарының чаңгыс деминиң чылында демдеглеп турары-биле онзагай дээрзин байырлыг езулалдың киржикчилеринге байыр чедирип тура, демдеглээн. Чоннуң деткимчезинге бүргеткен эрес-дидим шериглеривистиң, эки турачыларывыстың маадырлыг чоруктары бөгүнгү байырлалга онзагай утканы берип турар.
«Тыва – аңгы-аңгы язы-сөөк чоннарның төлээлери чурттап турар Россия күрүнезиниң чарылбас кезээ. Чаңгыс өг-бүлези – Россияга ынакшылы оларны каттыштырган. Бистиң улуг чуртувуска ниити чоргааралдың байырлалы-дыр. Чурттуң экономиказын хөгжүдеринге, президентиниң кадык камгалал, өөредилге болгаш культура талазы-биле национал төлевилелдерин боттандырарынга планныг чедиишкиннерни кады чедип ап турар бис» – деп, ол чугаалаан.
Владислав Ховалыг бичии болгаш улуг Төрээн чуртувустуң хөгжүлдезинге хууда үлүг-хуузун кииргени дээш, хемчегниң киржикчилеринге өөрүп четтиргенин илереткен. Республиканың Баштыңы республиканың чурттакчылары шупту кады, демниг болгаш найыралдыг болуп, экономиканың хөгжүлдезинге оон-даа бедик бедиктерни чедип ап, чоннуң чаагай чоруун экижидип, ниити тиилелгеже төлептиг үлүг-хуузун кииреринге бүзүрелин илереткен.
Владислав Ховалыг чыылганнарга быжыг кадыкшылды, аас-кежикти, амыр-тайбыңны, чаагай чүүлдерни күзээн.
Тыва Республиканың Чазааның Т. Дүлүш аттыг үрер хөгжүм оркестри күрүне шаңналдарын тыпсыр езулалды чаңчыл езугаар үдээн.
Россия Федерациязының Президентизиниң Өөрүп четтириишкинин айыылдыг байдалдарда эмчи дузаны көргүзеринге бедик профессионал болгаш бодун хайыралавас чоруу дээш, республиканың консультативтиг-диагностика төвүнүң пульмонолог эмчизи Айгуль Александровна Бадыргыга база Өвүрнүң төп кожуун эмнелгезиниң хирург эмчизи Макар Делгер-оолович Ооржакка тывыскан.
Өг-бүле институдун быжыглаарынга болгаш ажы-төлдү кижизидеринге улуг үлүг-хуузун кииргени дээш, Азиат Дадар-оолович биле Ирина Евгеньевна Монгуштарның өг-бүлезин «Ада-иениң алдары» орденниң медалы-биле шаңнаан. Улуг сержант Азиат Дадар-оолович Кутузов орденниг гвардейжи 55-ки аңгы мотоадыгжы (дагжы) бригаданың чолаачы-механик бооп албан хүлээлгезин эрттирип турар, ооң өөнүң ишти Ирина Евгеньевна Сукпак суурда почта салбырының почтальону.
Кызыл-Хая суурнуң Мөген-Бурен ортумак ниити билиг школазының эге класстар башкызы Салчак Алефтина Тараачын-ооловнага өөредилгени хөгжүлдезинге улуг үлүг-хуузун киирип, хөй чылдарда ак сеткилдиг ажылдааны дээш, «Тыва Республиканың алдарлыг башкызы» хүндүлүг атты тывыскан.
Культура болгаш уран чүүл адырында чедиишкиннери болгаш хөй чылдарда ак сеткилдиг ажылы дээш ,«Тыва Республиканың культуразының алдарлыг ажылдакчызы» хүндүлүг атты Чөөн-Хемчик кожууннуң Мерген-Херел Монгуш аттыг Культура бажыңының улусчу чогаадылга специализи Эртине Хүлер-оолович Ховалыгга тывыскан.
Хоойлу-дүрүмнү быжыглаарынга, хамаатыларның эрге-ажыктарын болгаш сонуургалдарын камгалаарынга чедиишкиннери, хөй чылдарда ак сеткилдиг ажылы дээш, «Тыва Республиканың алдарлыг юризи» хүндүлүг атты Кызылдың нотариалдыг участогунда хууда практикада нотариус Альбина Наильевна Абрамовага тывыскан.
Чылгы мал ажыл-агыйын болгаш аът спортун хөгжүдеринге бедик үре-түңнелдери дээш, «Тыва Республиканың алдарлыг аът соодукчузу» хүндүлүг атты Бии-Хем кожууннуң Аржаан сумузунда хууда дузалал ажыл-агыйының удуртукчузу Маады Александр Мадыр-ооловичиге тывыскан.
Росгвардияның Тыва Республикада эргелелиниң «Адыг» көжүп чоруур тускай сорулгалыг отрядының улуг инспектору, полицияның майору Ендан Буян-Байыр Дамдын-Сюрюновичини албан хүлээлгезин күүседирде маадырлыг, эрес-дидим база бодун хайыралавас чоруу дээш «Тускай шериг операциязының киржикчизи» деп тураскаалдыг медаль-биле шаңнаан.
Хоойлу-дүрүмнү быжыглаарынга, хамаатыларның эрге-ажыктарын болгаш сонуургалдарын камгалаарынга ачы-хавыяазы дээш база хөй чылдарда төлептиг ажылы дээш «Тыва Республиканың алдарлыг болчукчузу» хүндүлүг атты «Кызылдың адвокаттар эвилели» коммерцияга хамаарышпас организацияның болчукчузу Алексей Владимирович Гуковка тывыскан.
Шериг хүлээлгезин күүседирде көргүскен маадырлыг, эрес-дидим, бодун хайыралавас чоруу дээш «Тускай шериг операциязының киржикчизи» деп тураскаалдыг медаль-биле халажылгада биче сержант Аяс Артурович Монгушту шаңнаан.
Тыва Республикада тудуг адырының хөгжүлдезинге улуг үлүг-хуузун кииргени дээш «Тыва Республиканың алдарлыг тудугжузу» хүндүлүг атты «Элита» кызыгаарлаттынган харыысалгалыг ниитилелдиң директору Ваан Геворкович Андрасянга тывыскан.
Тыва Республиканың хамааты камгалал болгаш онза байдалдар албанының чанында Хөй-ниити чөвүлелиниң даргазы, халажылгада иштики албанның полковниги Николай Мыйтын-оолович Монгушту өрт камгалал албанынга хөй чылдарда төлептиг ажылы дээш, Тыва Республиканың «Тыва Республиканың мурнунга ачы-хавыяазы дээш» медалы-биле шаңнаан.
Өг-бүле институдун быжыглааны база өг-бүлениң чаңчылчаан ыдыктарын кадагалап чорууру дээш, Тыва Республиканың «Өг-бүлениң үнелиг чүүлдерин кадагалап арттырганы дээш» медалын 50 чыл ажыг кады чурттап келген өг-бүлелер: Бии-Хем кожуундан Ольга Михайловна Дамчай биле Сергей Ондарович Уинук-оол, Сүт-Хөл кожуундан Александр Анай-оолович Монгуш биле Андейсу Орус-ооловна Монгуш оларга тывыскан.
Шаңналдар соонда, хемчегниң киржикчилери республика Баштыңы-биле тураскаалга чурукка тырттырганнар.