Июнь 1-де бүдүн Россияда ышкаш, Тывада база шылгалда кампаниязы эгелээн. Тоску класстың доозукчуларынга күрүнениң түңнел аттестациязының кол үези эгелээн. Улуг шылгалданың бир дугаары математика эртеминге болур, ол дээрге ниити кол өөредилге дугайында аттестатты алырының албан дужаар эртеми.
Бүгү республикада шылгалдаларның эртип турарын 2040 ажылдакчы, ооң иштинде техниктиг специалистер, күрүнениң шылгалда комиссиязының кежигүннери хайгаараар. Шылгалда 235 минута (3 шак 55 минута) үргүлчүлээн. Ол үениң дургузунда киржикчилер ийи модульдуң: алгебра болгаш геометрияның онаалгаларын кылыр.
Тоску классчылар аттестат алырда, шылгалданы эвээш дизе 8 баллга кылыр ужурлуг. Эң бедик эге балл — 31. Баллдарны дараазында шкала-биле школа демдектеринче шилчидер: «3» демдек — 8-14 балл (геометрияга 2 баллдан эвээш эвес), 15-21 баллга «4» (геометрияга база эвээш дизе 2 балл), 22-31 баллга «5» демдек болур. Бир эвес киржикчи эң эвээш санга (7 балл азы оон эвээш) четпээн болза, шылгалданы катап дужаар.
11-ги класстың доозукчуларынга июньнуң 1-ден Чаңгыс аай күрүне шылгалдазының кол үези база эгелээн. Ол-ла үш эртемнер: төөгүнү 586, литератураны 30, химияны 614 өөреникчи шилип алган.
Төөгү болгаш химия шылгалдалары 3 шак 30 минута үргүлчүлээн болза, литература шылгалдазы 3 шак 55 минута дургузунда болур. Кадыкшылы кызыгаарлыг киржикчилерге болгаш инвалид уругларга немелде 1,5 шакты берген.
Республиканың шупту кожууннарда болгаш Кызыл хоорайда 22 шылгалда төптери ажылдап турар. Найысылалдың дөрт - 1, 3, 4, 9 дугаар школаларынга шылгалдалар эрткен. Күрүнениң түңнел шылгалдазын чогуур деңнелге эрттиреринге херек дериг-херекселдер-биле пункт бүрүзүн дерээн: видео-хайгаарал камералары, демир детекторлары, соталыг харылзааны базар дериг-херекселдер ажылдап турар.
Шылгалда дужаар пунктуларга айыыл чок чорукту болгаш чурумну сагыырын хандырар дээш, эмчилерниң, корум-чурум камгалаар органнар ажылдакчыларының, хөй-ниити хайгааракчыларының дежурныйлаашкынын организастаан.
11-ги класстың өөреникчилериниң дужааган шылгалдаларының түңнелдери июньнуң 16-да, а тоску классчыларның июньнуң 17-де билдине бээр. Оларны Чаңгыс аай күрүне шылгалдаларының албан езузунуң порталындан база регионнарның информация системаларындан көрүп болур.
Дараазында орус дыл шылгалдазы июньнуң 4-те болур. Доозукчулар июнь 8-те математиканың баазалыг болгаш профильдиг деңнелдеринге шылгалдаларны дужаар. Июнь 11-де ниитилел билиглеринге болгаш физикага, июнь 15-те биология, география, даштыкы дылдарга (бижимел кезээ), июнь 18 биле 19-та информатика болгаш даштыкы дылдарга (аас-биле) шылгалдалар эртер.
Тоску классчылар орус дыл, математикадан аңгыда, өске эртемнерни июнь 5-те дужаар. Июнь 6-да информатика болгаш даштыкы дылдар, июнь 9-та орус дыл, июнь 16 биле 19-та орус дыл болгаш математикадан өске шупту эртемнерге шылгалдалар болуп эртер.
Чаңгыс аай күрүне шылгалдазын дужаар кол хуусаа июль 9-ка чедер, а эге күрүне шылгалдазы – июль 6-га чедир уламчылаар.