Тывада школачыларның чайгы кадыкшылга кампаниязы албан езузу-биле ажыттынган. Бүгү-делегейниң уруглар камгалалының хүнүнде, июньнуң 1-де, республикада баштайгы лагерьлер эжиктерин ажыткан. «Бүгү-делегейниң уруглар камгалалының хүнүнде сезоннуң ажыдыышкыны – элээди салгал дээш сагыш човаашкынны болгаш оларның дыштанылгазынга таарымчалыг байдалдарны тургузарының чугулазын сагындырып келир» - деп, регионнуң Өөредилге яамызы школачыларның болгаш оларның ада-иелериниң үр үеде манаан бо болуушкунунга хамаарыштыр тайылбырны берген.
Чазак хуралынга Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг чайгы дыштанылганы бүгү тала-биле хандырарындан аңгыда, ону айыыл чок болдурар сорулганы харыысалгалыг шупту органнарның мурнунга салган. Аңаа хамаарыштыр уруглар чыглыр черлерни хынап, кандыг-даа айыылды чайладыр: чайганыышкыннарны септеп, демир удазыннарны шарып, ужар четкен ыяштарны кезер даалганы чагырга даргаларынга берген.
Дыштанылга шөлдериниң чоогунда суглар болгаш оруктарның айыыл чок чоруунче онза кичээнгейни углап, оларны дуглаар херек деп, Тываның Баштыңы сагындырган. Ооң-биле чергелештир соңгага азар чымчак четкилерниң айыылын база көзенекти ажыттынмас кылдыр тускай херекселди салдырар дугайында тайылбыр ажылын күштелдирерин негээн. «Уругларны ажыктыг хемчеглерже: лагерьлер, бөлгүмнер, чогаадыкчы мастерскаяларже хөйү-биле хаара тударын хандырар бис. Айыылдыг бөлүктерде болгаш хөй ажы-төлдүг өг-бүлелерде уругларже онза кичээнгейни салыр. Чай озал-ондактыг болуушкуннардан эвес, а хүлүмзүрүглер болгаш чаа ажыдыышкыннар-биле уттундурбас артар ужурлуг. Сентябрьның 1-де шупту уруглар школаже кадык болгаш күш кирип, дыштанып алган кээр ужурлуг» - деп, Владислав Ховалыг демдеглээн.
Бо чылын тус черниң дыштанылга болгаш кадыкшылга албан черлеринге 17859 уругну хаара тударын Өөредилге яамызы айыткан. Ол дээрге республикада школачыларның ниити санының 26 хуузу болуп турар. Чайның үш айында республикага уругларның 183 кадыкшылга лагерьлери: 159 школа чанының лагерьлери, 21 стационар лагерьлер, ийи майгын лагерьлери база бир күш-ажыл болгаш дыштанылга лагерьлери ажылдаар.
Чайның бирги хүнүнде школа чанының 52 лагери ажыттынган. Июнь 5-тен эгелеп стационарлыг кадыкшылга төптери уругларны хүлээп эгелээр. Чаңгыс аай кижизидилге планынга дүүштүр солун болгаш өөредиглиг сменаларны уругларга белеткээн. Школа чанының лагерьлеринге уруглар чартык хүн хүнзээр. Чижээ, Кызылдың 5 дугаар школазында «ЭкоЛята» лагерь ажылын эртенгиниң 8 шак 30 минута турда эгелээр. Уруглар сула шимчээшкиннерни кылып, чыскаалып, ооң соонда эртенги чемни чиир. Эртенгиниң 10 шактан эгелеп янзы-бүрү чогаадыкчы кичээлдер, селгүүстээшкин, экскурсиялар эгелээр. Чижээлээрге, июньнуң 1-де уруглар бот-боттары-биле таныжып, отрядының булуңун каастап, байырлыг хемчеглер болуп турар «Кызыл-Москва» сесрлиинче экскурсиялааннар. Дүштеки чем 13 шакта планнаттынган, ооң соонда сонуургалдар аайы-биле үезин ажыктыг эрттирер. Ада-иелер уругларын 14 шак 30 минута турда ап алыр.
Бо чайның чаа эгелээшкиннер аразында Пётр Морозов аттыг аграрлыг лицейниң чанынга ажыттынар «Ногаан делегей» деп стационарлыг лагерь база бар. Оон аңгыда Кызылда, Каа-Хемде, Сукпакта, Хову-Аксында школа чанының чеди лагерьлери ажылдап эгелээр.
Бо чайын 99 уруг чаа чүүлдлерни билип алыры-биле бүгү-российжи болгаш делегей чергелиг уруглар төптеринче аъттаныптар.
«Аныяктар болгаш чаштар» национал төлевилелдиң «Бүгү-ле экини уругларга» деп федералдыг төлевилелиниң ачызында Тывада уругларның дыштанылга инфраструктуразы чаартынып турарын демдеглээри чугула. Бо сезонда ийи лагерь — Улуг-Хем кожуунда «Чодураа» биле Тес-Хем кожуунда «Сайлык» эде чаартылга соонда катап ажыттынган.
Оон аңгыда республикада өөредилге, культура, спорт, социал камгалал албан черлериниң баазазынга ажылдаар түр үениң 205 дыштанылга төптери ажыттынар. Бо дээрге ниити лагерь программазынга дыка эки немелде болур: 20 муң ажыг уруглар чогаадыкчы мастерскаяларга, спортчу бөлүктерге, өөредилге бөлгүмнеринге болгаш бажыңының чоогунга темалыг хемчеглерге киржип аргалыг апаар.