Главная
Пресс-служба
Медээлер

Тывада 800 ажыг кижи «Чедингир чер» төлевилели-биле чер участоктарын алган

01.06.2026 16:17

«Чедингир чер» төлевилелди боттандырып эгелээнден бээр ооң киржикчилери-биле 829 дугуржулга керээлери чардынган деп, республиканың Чер болгаш өнчү хамаарылгаларының яамызы дыңнаткан. Тываның Баштыңы Владислав Ховалыгның эгелээни төлевилелде хууда чуртталга бажыңнарын тударынга чер участоктарын халас бээри көрдүнген. Регион чурттакчыларының төлевилелге сонуургалы дыка улуг.

Бо неделяда регион Чазааның хуралынга программаны боттандырганының түңнелдерин сайгарган. Эрткен чылда төлевилел күүселдези-биле черни халас ажыглаарының 700 ажыг дугуржулгалары чардынган. «Бо дээрге республикада чуртталга байдалын экижидеринге болгаш биче суурларның хөгжүлдезинге чугула базым-дыр» – деп, Владислав Ховалыг МАХ-та бодунуң каналынга демдеглээн.

Чер яамызының дыңнатканы болза, төлевилел күүселдези-биле халас ажыглаар чер участоктарын бээриниң дугайында шупту 2246 билдириишкин кирген. Амгы үеде 829 керээ чардынган, баш бурунгаар сайгарылга чадазында 391 билдириишкин бар, 205-и ведомстволар аразының хыналдазында. ТШО киржикчилери болгаш оларның өг-бүле кежигүннери идепкейжизин көргүзүп турар – ол категорияның хамаатыларындан 73 билдириишкин кирген.

Республиканың 17 муниципалдыг тургузуглары «Чедингир чер» төлевилелди боттандырып турар, чурттакчы чоннуң саны 10 муңдан эвээш чурттакчылыг черлер участоктарны бээри көрдүнген. Кызыл, Ак-Довурак, Шагаан-Арыг, Чадаана хоорайлар, ол ышкаш Кызыл кожууннуң Каа-Хем сууру аңаа хамаарышпас. 2024 чылдың декабрьда Тыва Республиканың «Чер дугайында» Конститусчу хоойлузунга өскерилгелерни киирип, хууда чуртталга бажыңнарын тударынга халас черлер бээр эргелерни калбарткан.

Төлевилелдиң кол негелдези – киржикчи бир чыл иштинде ол участокка чурттаар оран-сава тудуун эгелээр, а 5 чыл эрткенде өнчү-хөреңгини бүрүткедир хүлээлгелиг. Бажыңны тудуп, бүрүткеткен соонда, өнчү ээзи чер участогун кадастр өртээнге даянып тодараткан өртек-биле ону садып алыр эргени алыр.

Төлевилелге киржилге талазы-биле арга-сүмени алырда болгаш билдириишкинни киирерде, чер участогун алыр деп турар муниципалдыг тургузуг чагыргазы-биле харылзажыр