Тываның Арга-арыг ажыл-агый болгаш бойдус ажыглалының яамызы «Арга-арыг камгалалы» национал төлевилелиниң «Экологтуг чаагай чорук» регионалдыг төлевилел боттандырылгазы-биле арга-арыгны катап тургузар болгаш ону өстүрүп тарыырынга, ол ышкаш өрттерден оларны камгалаар тускай техниканы садып алган. Арга-арыг чаагайжыдылгазының сезону эгелээринге чедир техника аймаа чедип келген болгаш, арга-арыг ажыл-агый албан черлери боттарының ажылынга ону идепкейлиг ажыглап эгелээн.
Тожунуң, Шагаан-Арыгның база Бай-Хаактың арга-арыг ажыл-агый албан черлери «Беларусь Мул» деп үш тускай тракторну алган. Тракторлар-биле арга-арыг өрттерин болдурбазынга, арга-арыгны катап тургузарынга болгаш ыяш өзүмнерин тарып олуртур дээн ышкаш, янзы-бүрү ажылдар кылырынга ажыглаар. Тракторнуң тускай болгаш камгалалдыг тургузуглары өртке удур дилиндектер чарарынга, кескен ыяштар, будуктар, дазылдар чыырынга, ол ышкаш оларны чыып шарыыр болгаш өске-даа ажылдарга херек. Ол ышкаш каяа-даа тура дүшпес ийи УАЗ автомашинаны өрттерден камгалал ажылдарынга дээш садып алган. Тускай техниканы удавас Шагаан-Арыг биле Тес-Хемниң арга-арыг ажыл-агыйларынче дамчыдар. Чадаананың арга-арыг ажыл-агыйынче дамчыдары-биле өрт өжүрер цистерналыг ГАЗ марканың машиназын база саткан. Автоцистернаны өрт өжүреринге херек дериг-херекселдер-биле чепсеглээн. Өрт өжүрер техника аймаа өртчүлерни, оларның дериг-херекселдерин болгаш өске-даа херек чүүлдерин сөөртүрүн.
«Чаа дериг-херекселди садып алганы – бистиң республикавыстың келир үеде бойдузунуң айыыл чок база экологтуг чаагай чоруунга үлүг-хуузу-дур. Амгы үеде арга-арыг ажыл-агыйларынче техниканы албан езузу-биле дамчыдарынга белеткел ажылдары чоруп турар» – деп, арга-арыг болгаш бойдус сайыды Григорий Ондар тайылбырлаан.
Регион национал төлевилелдерге киришкеш, республиканың арга-арыг ажыл-агый организацияларының материал-техниктиг хандырылгазын элээн экижиткен. Сөөлгү чылдарда, тодаргайлаарга, 2019 чылдан 2024 чылга чедир федералдыг акша-хөреңгини ажыглап, тускайлаттынган техника аймаан бүрүнү-биле чаарткан. Ооң соонда «Экология» национал төлевилелдиң акша-хөреңгизи-биле, республика арга-арыг өрттеринге удур 97 санныг техниканы база 325 санныг дериг-херекселдерин, ол ышкаш арга-арыг ажыл-агыйынга 36 техниканы болгаш 381 дериг-херекселдерни садып алган.
«Экологтуг чаагай чорук» национал төлевилелдиң бир угланыышкыны –арга-арыгны болгаш ногаан бойдусту камгалаар хемчеглер: арга-арыг фондузун катап тургузары, онза камгалалдыг бойдус зоналарының девискээрин калбартыры, дириг амытаннарның ховар хевирлерин камгалаары дээрзин сагындыраал.