Тываның кадык камгалал албан черлеринде үндезин септелге ажылдары эгелээн. «Чаңгыс демниг Россия» партияның Улусчу программазынче кирип турар «Узун болгаш идепкейлиг назын» национал төлевилелдиң бирги звенону эде чаартыр программа езугаар регионнуң кадык камгалалының инфраструктуразын чаартыр улуг ажылдар чоруп турар. Эрге-чагырга соңгукчуларның чагыгларын күүседири-биле кадык камгалал албан черлерин чаартып, дериг-херекселдер-биле четчелеп турар.
Амгы үеде Улуг-Хемниң кожууннар аразының эмнелге төвүнүң поликлиниказында болгаш Чеди-Хөлдүң төп кожуун эмнелгезиниң чыдып эмнедир салбырында бузар-чазар ажылдар чоруп турар. Ниитизи-биле 2026 чылда республикада беш эмнелге албан черлеринге улуг септелгелер, ол ышкаш Таңды кожууннуң Кызыл-Арыг суурда фельдшер-акушер пунктузунга модульдуг тудугну тудары планнаттынган.
Бай-Хаакта Таңдының төп кожуун эмнелгезиниң чыдар салбырында, Тес-Хемниң төп кожуун эмнелгезиниң поликлиниказынга база Барыын-Хемчиктиң кожууннар аразының эмнелге төвүнүң халдавырлыг аарыглар салбырында улуг септелге ажылдарын кылырынга конкурсту доозуп, тиилекчилер-биле керээлерни чарып эгелээн.
«Албан черлерин тударындан аңгыда, септеп чаартып база турар бис» - деп, Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг демдеглээн. - Республиканың чурттакчылары шынарлыг эмчи дузазын үе шаанда алыр кылдыр байдалдарны тургузарын кызыдып турар бис. Чаарттынган дериг-херексел, чаа фельдшер-акушер пунктулары болгаш амбулаториялар, албан чериниң автопарыгы — бо бүгү бистиң чонувустуң кадыын экижидер дээш ажылдап турар. А эмчилеривистиң болгаш эмчи ажылдакчыларының бедик мергежили болгаш ажылынга бердингени бо чаа аргаларны бүрүнү-биле ажыктыг ажыглаар арганы берип турар».
2021 чылдан эгелеп «Кадык камгалалы» национал төлевилел езугаар кадык камгалалының бирги звенозунуң эде чаартылга программазы боттанып эгелээнин сагындыраал. Сөөлгү беш чылда Тывада 34 фельдшер-акушер пунктуларын болгаш 12 эмнелге амбулаторияларын туткан, 21 эмнелге черлеринге улуг септелгелерни чоруткан. Чүгле эрткен чылын 10 ФАП, 2 амбулаторияны туткан, бирги звенонуң 5 объектизин чаарткан, амгы үениң дериг-херекселдерин болгаш автомобильдерни садып алган. Ооң-биле чергелештир тус черниң эмчилериниң практиказынче бедик технологиялыг чаа эмнээшкин аргаларын киирген. Ынчалдыр тыва специалистер баш мээзинге назын кезиишкиннерни кылып, ыжыктар эмнээриниң мурнакчы аргаларын ажыглап турар.
Россияда 2026 чылда «Узун болгаш идепкейлиг назын» деп чаа национал төлевилел-биле кадык камгалалының бирги звенозун эде чаартыр программаның ийиги чадазы эгелээн. 2030 чылга чедир уламчылаар программа эмнелге албан черлериниң материал-техниктиг баазазын чаартып, чаа объектилерни тудуп, эмнелгелерни амгы үениң дериг-херекселдери-биле хандырар. Чижээ, Тывага модульдуг 14 тудугну тудар, кадык камгалалының 20 объектилеринге улуг сетелге ажылдарын кылыр. «Тываның кадык камгалал системазын улам чедингир, таарымчалыг болгаш чедимчелиг болдурар дээш бүгү күжениишкиннерни үндүрер бис» - деп, Владислав Ховалыг демдеглээн.