Тываның Баштыңы Кызылдың оң талакы эриинде бактааттынган Кутузов орденниг 55-ки гвардейжи мото-адыгжы бригадага ажыл албан аайы-биле чораан. Владислав Ховалыг ол чорааш, бригаданың командылалы болгаш хууда составы-биле, ол ышкаш аңгы демир-орук батальонунуң дайынчылары-биле ужурашкан.
Кызыл гарнизонунуң начальниги, гвардияның подполковниги Вадим Кольмягин шериг хоорайжыгажының тураскаалдыг черлери болгаш объектилери-биле аалчыны таныштырган. Ылаңгыя ажык дээр адаанда «демир-орук дайынчыларының» парыгын көргүскен. Мында язы-сөөгү болгаш шажын-чүдүлгези хамаанчокка гарнизоннуң шериг албанныгларының чаңгыс демин көргүскен база чүдүлге-сүзүүнүң үш кол шажын тудугларын: Александр Невский хүрэзин, мусульманнарга чүдүп-тейлээр бажыңны (орук батальонунуң шериглер күжү-биле туткан) база буддийжи субурганны (55-ки бригада шериглери туткан) ажыглалче киирген.
Ужудукчу чок ужар аппараттар чыып-эптээр цех – бригаданың онза чоргааралы. Республиканың эрге-чагыргазы дайынчыларның эгелээшкинин деткип, лабораторияны тургузарынга, дроннар чыып четчелээринге чугула херек дериг-херекселдер-биле хандырган. Бөгүнде мында ужудукчу чок ужар аппараттар массалыг бүдүрүлгеже кирген, оларны шенеп ужуткаш, тускай шериг операциязының зоназында дайынчы чаңгыс чер чуртугларынче чорудуп турар. «Бистиң дайынчыларывыс анаа-ла дайынчылар эвес, а эң-не мурнакчы чепсекти шиңгээдип алган бедик мергежилдиг инженерлер-дир» - деп, чыыкчыларның ажылын Тываның Баштыңы үнелээн.
Владислав Ховалыг аңгы демир-орук батальонунуң өөредилге-белеткел комплекизинге барып, демир-орук дайынчызының орнунга бодун салган – төлептиг демир-орукчуларның чаңчылын сагып, ол демир-оруктуң бир кезээнге кадагны киир хап, ооң тудуунга бодунуң холунуң изин артырган. Шериглер чурттаар черлиг өөредилге-белеткел комплекизинден «Кызыл» демир-орук станциязынга чедир 1200 метр узун орук алызында туттунар. Демир-орук участогунга шериг эшалоннарны чүдүрүп-дүжүреринге элээн каш өөредилге черлери, бичии кылымал тудуглар (көвүрүглер болгаш суг хоорзалары), ийи демир-орук оруу бар.
Тываның Баштыңы «Кара ирбистер» музейинге экскурсиялаан, 2022 чылда Луганскының хоорайлары - Красный Лиман биле Лисичанскыны хостаан соонда, 55-ки бригаданың дайынчылары ындыг атты алган. Төп шериг округунуң командылакчызы, генерал-полковник Александр Лапин фашистерниң «кара өлүм» деп адааны Ада-чурттуң Улуг дайынының чылдарының тыва эки турачылары-биле деңнеп, амгы тыва шериглерге «кара ирбистер» деп дайынчы атты тывыскан.
Шериг хоорайжыгажының девискээринге 2025 чылда «Кара ирбистерге» тураскаалды тудуп тургускан. Ында буттарының чанында шураар деп барган улуг ирбистиг солдатты сиилбээн. Республиканың Баштыңы тулчуушкундан ээп келбээн дайынчыларның тураскаалынга чечектерни салып, батальоннуң штавында шериг кезээниң ыдык тураскаалы — дайынчы тукка мөгейген.
«Дайынчыларывыстың эрес-дидим чоруун хүндүлеп, оларның маадырлыг чоруун кезээ мөңгеде сактып чоруур бис. Командылал черинге болгаш хууда составка албан-хүлээлгези дээш четтиргеним илередип тур мен!» - деп, Владислав Ховалыг ВКонтакте блогунда бижээн. Республиканың Баштыңы демир-орук батальонунуң хүндүлүг аалчылар дептеринге кезектиң дайынчыларынга чаагай күзээшкиннерлиг бижикти арттырып, шериг албанынга шылгарааннар-биле тураскаал кылдыр чурукка тырттырган.