Тыва Республиканың Чазааның чанында Тываның гуманитарлыг болгаш тускай социал-экономиктиг шинчилелдер институдунуң культурология эртемнериниң доктору, кол эртем ажылдакчызы, культурология секторунуң эргелекчизи Айлана Калиновна Күжүгеттиң февраль 26-да төрүттүнген хүнү. Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг алдарлыг эртемденге юбилейи-биле байырны чедиргеш, тыва чоннуң сүлде-сүзүүнүң өнчүзүн шинчилеп, кадагалап арттырарынга киирген үлүг-хуузун демдеглээн.
«ТИГПИ-ниң биче эртем ажылдакчызындан улуг эртем ажылдакчызы чедир орукту эртип, эртем ажылынга канчаар-даа аажок улуг үлүг-хуузун киирген. Ооң Тываның үндезин культуразы, оюн-тоглаалыг ёзулалдары, төөгүзүнге хамаарышкан улуг ажылдары элээн каш салгалдың эртем ажылдакчыларының ажыглаар номнары апарган» - деп, Тываның Баштыңы байыр чедириишкининде демдеглээн.
Владислав Ховалыг Айлана Калиновнаның башкы салым-чаяанын, элээн каш салгалдың студентилеринге дагдыныкчызы бооп чоруурун, публицистикага көскү чедиишкиннерин база демдеглээн.
Республика Баштыңы эртемденге быжыг кадыкшылды, эгээртинмес күштү, чогаадыкчы чаа чедиишкиннерни күзээн.
Айлана Калиновна Күжүгеттиң тыва чоннуң культуразын, уран-чүүлүн, философиязын, төөгүзүн хаара туткан эртем-шинчилел ажылдары ханы утказы болгаш делгем шинчилели-биле онзаланып турар. Хөй санныг монографияларның, статьяларның, өөредилге номнарының автору, ооң иштинде «Тываларның шажын ёзулалдарында оюн-тоглаалыг элементилер» (2002), «Даштыкыларның көрүжү-биле тыва үндезин культура» (XIX чүс чылдың төнчүзү – XX чүс чылдың эгези) (2003), «Тываларның шажын культуразы: үндезини болгаш катап тургузуушкуну» (2006, 2016 чылда катап парлаттынган) дээн ышкаш ажылдары бакалавриат болгаш магистратура студентилеринге болгаш тыва культураның шинчилекчилеринге эргежок чугула билиглерниң дөзү апарган. XIX чүс чылдың төнчүзүнде болгаш XX чүс чылдың эгезинде аян-чорукчуларның болгаш эртемденнерниң Тывага тураскааткан парлаттынмаан кол бижиктерин үндүрер төлевилелге хөй чылдар дургузунда идепкейлиг киржип келген.
Айлана Калиновна 40 ажыг чылдар дургузунда чаа салгалдың эртем ажылдакчыларын кижизидип, Тываның күрүне университединге башкылап чоруур. Он чыл дургузунда Чөөн-Сибирьниң күрүнениң культура болгаш уран чүүл академиязынга Тываның культура ажылдакчыларынга лекцияларны база номчаан.
Театр талазы-биле профессионал критик, Россияның Театр ажылдакчыларының эвилелиниң кежигүнү, ол хөй чылдарда театр ажылдакчылары, артистер, режиссерлар-биле кады идепкейлиг ажылдажып, Тываның театр уран чүүлүнүң хөгжүлдезинге улуг үлүг-хуузун киирип чоруур. Ооң Тывада театр амыдыралынга хамаарышкан ажылдары, ооң иштинде «Сорунзалыг төп: Тываның национал хөгжүм-шии театры 80 харлаан» (2017) деп статьялар чыындызы база «Илби-шидилиг бо делегей: Тываның күрүнениң ойнаарактар театры 5 харлаан» (2018) үндүрүлгези театр уран чүүлүнүң специалистериниң болгаш сонуургактарының улуг үнелелин алган.
Айлана Калиновнаның эртем болгаш чогаадыкчы ажылынга чедиишкиннери хөй санныг шаңналдар-биле демдеглеттинген, оларның аразында «РФ-тиң дээди школазының алдарлыг ажылдакчызы», «Тыва Республиканың эртеминиң алдарлыг ажылдакчызы», «Тыва Республиканың өөредилгезиниң алдарлыг ажылдакчызы» деп аттар бар.