Чылдың-на декабрь 3-те демдеглеп эрттирип турары бүгү-делегейниң Инвалидтер хүнүнүң бүдүүзүнде, Тыва Республикада кадышлы байдалы кызыгаарлыг кижилерни деткииринче угланган декада эгелээн.
Бо чылын декаданың кол хемчеглери «Бүгү улуска ажык – 2025» бүгү-российжи неделяда болуп эртер. Ноябрьның 24-тен 30-ге чедир республиканың «Деткимче» комплекстиг социал хандырылга төвү Кызыл хоорайда бажыңында инвалид кижилерге «Буянныг үүлелер эстафетазы» деп ачы-буянныг волонтер акциязын организастаан. Ноябрь 27-де Сукпактың көдээ культура төвүнге республиканың хоочуннар бажың-интернадының ажылдакчыларынга болгаш чурттакчыларынга «Мөңгүн кажык» деп тыва национал оюнну эрттирген.
Ноябрь 28-те республиканың Күш-ажыл болгаш социал политика яамызының «ВКонтакте» социал четкиде албан езузунуң арынынга инвалид кижилерни ажылче хаара тудар айтырыгларга тураскааткан дорт дамчыдылга болуп эрткен. Ол-ла хүн республиканың «Деткимче» төвү социал ачы-дуза алыкчыларынга открытка кылырынга мастер-классты эрттирген.
Кадыкшылы кызыгаарлыг кижилерни бүгү талалыг деткиири – амгы ниитилелдиң кол айтырыгларының бирээзи. Ажылдаар арга-шинээн ышкынган кижилерниң айтырыгларынче, оларның күш-ажылче болгаш ниитилелже сонуургалын бедидеринче база эргелерин, хосталгазын, ат-алдарын камгалаарынче кичээнгейни хаара тударынче он хонуктуң хемчеглери угланган.
Тываның Күш-ажыл болгаш социал политика яамызының дыңнатканы-биле алырга, республикада 24134 инвалидтер бар, оларның 2760-зи 18 хар четпээн уруглар.
Тывада декада хүннеринде 43 хемчег планнаттынган. Кол болуушкуннар дугайында медээлерни адаанда парлаан.
Декабрь 1-10
Тыва Республиканың муниципалдыг тургузугларынга кадыкшылы кызыгаарлыг чыдар кижилерни ажаап-карактаарынга шыдамык чоруктуң информастыг шактары.
Декабрь 2
10.00-15.00 шакта – кадыкшылы кызыгаарлыг кижилерге база оларны ажаап-тежээп турар улуска үнүүшкүннүг информастыг шак – Туран хоорай, «Бии-Хем» аняыктар төвү.
Декабрь 4
13:00 шакта – уругларга болгаш оларның өг-бүлелеринге эртежик дуза чедирер албанның ажыдыышкыны – Кызыл хоорайның Өг-бүлеге база уругларга социал дуза төвү.
Декабрь 5
10.00-13.00 шакта – кадыкшылы кызыгаарлыг кижилерге база оларны ажаап-тежээп турар улуска үнүүшкүннү информастыг шак – ТР-ниң Күш-ажыл болгаш социал политика яамызының конференц-залы.
Декабрь 9
12.00-16.00 шакта – халас юридиктиг дуза чедирилгези – Ак-Довурак хоорай чагыргазы.
Семинарлар, мастер-класстар
Декабрь 1, 8
18.00 шакта – инвалид уругларлыг ада-иелерге “Аваның күчү-шыдалы” деп семинар-тренинг – «Логос» немелде өөредилге төвү.
Декабрь 4
10:00 шакта – инвалид уругларлыг ада-иелерге мастер-класстар – «Сайзырал» республика төвүнүң конференц-залы.
Декабрь 5
14:00 шакта – сагыш-сеткил аарыглыг уруглар кижизидип турар ада-иелерге семинар-практикум – «SpectrUm» интеллектуалдыг сайзырал төвү
Ноябрь 26 – декабрь 3
Назылап кыраан болгаш инвалид кижилер ажаап-карактап турар кижилерге “Ажаалга школазы” салбырдан семинарлар – “Деткимче” республика төвүнүң социал реабилитация салбыры.
Эмчи-социал хемчеглер
Декабрь 1-5
Кадык камгалалының күрүне албан черлеринге ажык эжиктер хүнү – республиканың №1 эмнелгези, Республиканың онкология диспансери, Республиканың консультация-диагностика төвү, Республиканская уруглар эмнелгези, төп кожуун эмнелгелери, кожууннар аразының эмнелге төптери.
Декабрь 1-7
Россияның Күш-ажыл яамызының Тыва Республика талазы-биле кол эмчи-социал экспертиза бюрозунга ажык эжиктер хүнү – Кызыл хоорайда, Комсомольская, б.3, Щетинкин-Кравченко, б.31
Декабрь 2-3
Бажыңында психаарыг кижини база инвалидтерни социализастаар сорулга-биле аарыг кижини ажаап-карактап турар улуска консультациялар – республиканың психиатрия эмнелгези.
Декабрь 3
Россияның Социал фондузунуң Тыва Республикада салбырның клиент албаннарынга, Кызыл хоорайның клиент албанынга сурдоочулдурукчулуг ажык эжиктер хүнү – РСФ ТР-де салбырының клиент албаны.
Культура-массалыг, спортчу хемчеглер
Декабрь 1-7
Инвалид уруглар аразынга “Мээң өг-бүлем” деп чуруктар мөөрейи – Россияның Күш-ажыл яамызының Тыва Республика талазы-биле кол эмчи-социал экспертиза бюрозу.
Декабрь 2
«Тыва» аас чогаал ансамблиниң үнүүшкүннүг концерти – Республиканың дыңнавас уруглар школа-интернады, Кызылдың кадыкшылы кызыгаарлыг уругларның №10 школазы.
Декабрь 2
10:00 шакта – карааның көөрү багай инвалидтер аразынга бот-тывынгыр уран-чогаадылга фестивалы (ыры, уран номчулга) – «ВОС» ТывРХО клуву.
12:00 шакта – карааның көөрү багай инвалидтерге стол теннизинге «Шоудаун» маргылдаазы - «ВОС» ТывРХО спортчу залы.
Декабрь 3-ке чедир
Брайл системазы-биле бажыңга чогаадыг бижиириниң мөөрейи – Тываның республиканың көрбес болгаш дыңнавас улустуң тускай библиотеказы.
Декабрь 3
09:00 шакта – карааның көөрү багай инвалидтер ортузунга шашкиге, шахматка база хол басчырынга спортчу маргылдаалар – «ВОС» ТывРХО клуву.
Декабрь 3-7
Алдан-Маадыр аттыг Национал музейже халас үнүүшкүннер - Алдан-Маадыр аттыг Национал музей.
Декабрь 3
Кадыкшылы кызыгаарлыг кижилер аразынга республика спартакиадазы – «Субедей» спорт школазы.
Декабрь 4
12.00 шакта – инвалид уругларлыг өг-бүлелерге “Кады бис” деп өг-бүле байырлалы – «Өлчейлиг» шайлаар чер, Вячеслав Даржаа кудумчузу, б.6, 2-ги каът.
Декабрь 5
“Суг өтпес алышкылар” деп шииниң көргүзүү – Кызылдың кадыкшылы кызыгаарлыг уругларның №10 школазы, Дыңнавас уругларның школа-интернады.
Декабрь 6
12:00 шакта – инвалид уругларлыг өг-бүлелерниң “Хөглүг старттары” – И. Ярыгин аттыг спорт комплекизи.
13:00 шакта – Ада-чурттуң улуг дайынынга Тиилелгениң 80 чылынга тураскаткан имнеп ырлаарынга республика мөөрейи – И. Г. Сафьянов аттыг Орус культура төвү.
Декабрь 8-9
2009-2013 чылдарның дыңнавас оолдар аразынга ТР-ниң Бирги чери дээш хостуг хүреш маргылдаазы – «Херел» спортзал.
Декабрь 10
Дыңнавас оолдар, уруглар аразынга ТР-ниң Бирги чери дээш дзюдо маргылдаазы – «Херел» спортзал.