Тываның Чазааның бажыңынга, Владислав Ховалыг «МегаФон» ПАН-ның Хакасия болгаш Тыва Республикаларда директору Светлана Симаткина база Сибирь болгаш Ыраккы Чөөн чүк регионнарында корпоративтиг бизнести хөгжүдер талазы-биле директору Артём Базыл олар-биле ажыл-агыйжы чугааны чоруткан. Ужуражылганың киржикчилери бо чылдың июньда Санкт-Петербургтуң делегейниң экономиктиг форумунуң үезинде чарган дугуржулга езугаар кады ажылдажылганы ам-даа калбартырының аргаларын чугаалашкан.
«Бистиң республиканың чурагай инфраструктуразын хөгжүдериниң өзек угланыышкыннарын сайгарып көрдүвүс. Биске ол дээрге Тываның чонунуң амыдырал-чуртталгазының шынарын экижидеринче болгаш амгы үениң технологтуг хүрээлелин тургузарынче угланган стратегтиг чугула кады ажылдажылга-дыр» - деп, Владислав Ховалыг бодунуң блогунда телеком-операторнуң төлээлери-биле ажыл-агыйжы ужуражылганың дугайында дыңнаткан.
Бо чылын регионда «МегаФон» ПАН-ның боттандырган эгелээшкиннериниң дугайында Светлана Симаткина дыңнаткан. Оператор Таңды кожууннуң Чагытай хөл чоок-кавы девискээрде 4G мобильдиг харылзааны киирип, Бии-Хем кожууннуң Өөк база Улуг-Хем кожууннуң Арыг-Бажы суурларда телекоммуникация дериг-херекселдерин тургускан. 2024 чылда Дус-Хөл хөлдү долгандыр девискээрде МегаФоннуң дүрген интернет ачы-дузазын киирген. Компания 2026 чылда Кызыл кожууннуң Чедер хөлүн шыва ап, калбартыр планныг.
Телеком операторунуң төлээлери регионнуң Баштыңынга геоаналитика аргалары-биле алганы республика иштинде турисчи аргыжылга дугайында медээлерин таныштырган. Светлана Симаткинаның дыңнатканы болза, бо чылын Моолдан, Кыдаттан база Россияның өске-даа регионнарындан, ооң иштинде Красноярск крайдан болгаш Хакас Республикадан харылзаа ажыглакчыларның шимчээшкини Таңды кожуунда элээн көвүдээнин демдеглээн. Ынчангаш республика иштинде турисчи маршруттарның хереглелин хандырар дээш телекоммуникация инфраструктуразын калбартыры база эде чаартыры негеттинип келгенин демдеглээн.
Оон аңгыда ужуражылганың киржикчилери республиканың эң ыраккы чурттакчылыг черлери — Кара-Хөл, Кызыл-Хая, Кунгуртуг суурларже оптиктиг харылзаа шугумнарын шөйүп, бөмбүрзектиң кайы-даа булуңунга, ооң иштинде ыраккы база чедери берге черлерге Интернетти ажыглаптар «Бюро 1440» бааза дамчыштыр соталыг харылзаа ачы-дузазын хандырар арганы сайгарып чугаалашкан. Тываның бо айыттынган суурларның чурттакчылары 1000 ажыг боорда, оптиктиг харылзаа ачы-дузазы чок арткан черлер чүгле ол. Бир эвес төлевилелди боттандырар дизе 400 хире километр харылзаа шугумун шөйер апаар.
Ужуражылганың киржикчилери «Айыыл чок хоорай» төлевилел күүселдези-биле хоорай хүрээлеңиниң айыыл чок чоруун болгаш таарымчалыг байдалын экижидер дээш чурагайлыг ачы-дуза чедирилгезиниң айтырыынга тодаргай доктааганнар. Амгы үеде оператор Кызыл биле Ак-Довурак хоорайлар девискээринде видео-бижидилгениң 120 ажыг аппараттарын харыылап турар. Ындыг болзажок, байдалды долу хайгаарап, дүрген чогуур хемчеглерни алырынга ол хире санныг аппарат чедишпес бооп турар. Системаның долу күжү-биле ажылдаарын хандырарынга база чогуур чурагай инфраструктуразын ажылдадырынга немелде инвестициялар болгаш үе база херек.
«МегаФон» ПАН-ның төлээлери келир чылдың эгезинде Кызыл хоорайга «Айыыл чок хоорай» төлевилелдиң чурагайлыг ачы-дузазын шенеп эгелээринге беленин чугаалаан.
«Телекоммуникация рыногунда лидерлерниң бирээзи-биле кады ажылдажылгавыс Тываның бурунгаар хөгжүлдезинге бүзүрелдиг базымны бээр дээрзинге бүзүрээр мен» - деп, Владислав Ховалыг ужуражылганы түңнээн.
Амгы үеде «Мегафон» компанияның 4G четкизи республиканың чурттакчылыг девискээриниң 90 хире хуузун ээлеп турар. Регион чурттакчыларының 80 ажыг хуузу – харылзаа операторунуң ажыглакчылары.