Бөгүн ТР-ның Национал театрынга Тываның чаа соңгуттурган шажын баштыңы - 10-гу Камбы-Лама Лоден Шераб хелиңниң ыдыктыг дүжүлгеже саадаашкыны болгаш даңгырак бээр езулалы болган. Россияның аңгы-аңгы регионнарындан база даштыкы чурттардан чалаттырган аалчылар, республиканың шажын чүдүлге төлээлери болгаш чурттакчылары база республиканың Баштыңы Владислав Ховалыг шажынчы ук езулалга киришкен.
Владислав Ховалыг бодунуң байыр чедириишкининде чугула улуг болуушкуннар – Президент Владимир Путинниң чарлааны 2026 чылда Россияның чоннарының чаңгыс деминиң чылының база Тываның девискээринге сарыг шажынның IV делегей шуулганын эрттирериниң бүдүүзүнде Тываның Х-гу Камбы-Ламазының дүжүлгезинге олурар езулал эртип турарын демдеглээн.
«Улуг болгаш харыысалгалыг ажылдың эгезинде турар силер. Бүгү-делегейниң буддийжи шуулганының база Чоннарның чаңгыс деминиң чылының киискээн тугунуң адаа-биле бо бедик албан-дужаалче силерниң саадааныңар - төрээн Тывавыстың сүлде-сүзүүнүң чечектелиишкининиң буянныг демдээ болгаш бадыткалы болзун» - деп, регионнуң удуртукчузу Тываның Камбы-Ламазынга чугаалааш, буддизм өөредиин сайзырадырынга бедик хей-аътты болгаш быжыг кадыкшылды күзээн.
Х дугаар Камбы-Лама Лоден Шераб хелиң, анаа ады Долаан Александрович Уржанай, 1986 чылдың июль 24-те Тыва АССР-ниң Кызыл хоорайга төрүттүнген. 1998 чылда Тес-Хем кожууннуң О-Шынаа суурнуң хүрээзинге өөредилгезин эгелээш, Тыва Республикада Камбы-Лама эргелелинге ону уламчылаан.
Долаан Цеченлинг хүрээзиниң дөрт аныяк дыңнакчылары-биле кады 2002 чылда эң-не хоочун Дрепунг Гоманг хүрээзинче өөренип кирген, аңаа хуурактааш 36 даңгырактыг кечил сагылгазын четтирген, үш чыл эрткенде, Ыдыктыг XIV-кү Далай-Ламаның долу сагылгаларын (хелиңниң — 253 сагылын) алгаш, төвүт буддизмниң чүдүлге баштыңнарының дээди лама башкызынга томуйлаткан 6047 дугаар кижи болган.
Амгы үеде Лоден Шераб өөредилге программазының хөй кезиин чедиишкинниг дооскан, Геше Цокрамба эртем чадазын тыпсыр шылгалдаларны дужааган. Геше Лхарамба (буддизм философиязының доктору) дээди эртем чадазын дужаап алырынга ийи чылдың түңнел шылгалдалары арткан.
Лоден Шераб хелиң улуг чырыдыышкын ажылдарын чорудуп турар. Ол аныяктарга буддийжи философияның үндезиннериниң дугайында лекцияларны, ажылчын коллективтер-биле ужуражылгаларны, “айтырыг-харыы” хевирлиг сессияларны эрттирип турар. Х дугаар Камбы-Ламаның төрээн Тывазының чаагай чоруу дээш идепкейлиг ажылы хөйге билдингир, ол республикада, ылаңгыя аныяктар аразында ат-алдарны чедип алган.
Лоден Шераб хелиң – бо чылдың октябрьда Кызылдың Тубтен Шедруб Линг хүрээзинде ажыттынган Россияның бир дугаар буддийжи университединиң ректору.