Бай-Тайга кожууннуң Кызыл-Даг суурда Хертек Амырбитовна Анчимаа-Тока аттыг эге школа «Аныяктар болгаш чаштар» национал программаның «Уругларга бүгү-ле экини» федералдыг төлевилел боттанылгазы-биле чаарттынган. 1949 чылда туттунган эге школа амдыгаа чедир кижизидилге ажылын идепкейлиг чорудуп турар. Амгы үеде «Чурагайлыг өөредилге хүрээлеңи», «Амгы үениң школазы» дээн ышкаш, өске-даа федералдыг төлевилелдерниң идепкейлиг киржикчизи.
Көдээ школаны бүрүнү-биде эде чаарткан соонда, ол чугула негелделеринге дүүшкен амгы үениң өөредилге хүрээлелин тургускан. Школа септеттинген соонда, долу техниктиг дериг-херекселди алган. Өөредилге класстарында чаа эт-септи салып, амгы үениң техниктиг өөредилге херекселдерин садып, амгы үениң өөредилге-методиктиг комплекстерин салган.
«Ам көдээ школачылар сөөлгү үениң технологиялары-биле чепсеглээн таарымчалыг байдалдарда билиглерни шиңгээдир аргалыг апаар. Бо дээрге, чурттап турар черинден хамаанчокка, уругларга дең эргелиг өөренир аргаларны тургускан чугула базым-дыр» - деп, республиканың Баштыңы Владислав Ховалыг бодунуң блогунда демдеглээн.
Бо чылын Тывада он өөредилге черлеринге капитал септелгелерни чорутканын, оларның чедизинде ажылдар доозулган демдеглээлиңер. Кызыл-Даг школазындан аңгыда, Тес-Хем кожууннуң Чыргаланды, Сүт-Хөл кожууннуң Бора-Тайга, Барыын-Хемчик кожууннуң Аксы-Барлык школаларын, Тываның Агроүлетпүр техникумунуң ниитиниң чуртталга бажыңын болгаш өөредилге корпузун, Мөңгүн-Тайга кожууннуң Мугур-Аксы суурда «Чечек» уруглар садын септээн.
Чеди-Хөл кожууннуң Хову-Аксы болгаш Кызыл кожууннуң Сукпак школаларында септелге ажылдары ам-даа чоруп турар, ында ажылдар 90 хуу доозулган. Амгы үеде Кызыл кожууннуң Терлиг-Хая школазында ажылдар 40 хуу күүсеттинген.