Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг Бии-Хем кожуунга ажылчын сургакчылаашкын үезинде, улуг септелге соонда ажыттынгаш чаа-ла бир ай болуп турар Туран хоорайның библиотеказынга база четкен. 1955 чылда туткан библиотекага улуг чаартылгалар чаңгыс-даа болбаан. Ынчалза-даа бо чылын, «Өг-бүле» национал төлевилелдиң «Өг-бүлениң үнелиг чүүлдери болгаш культура инфраструктуразы» федералдыг программа боттандырылгазы-биле библиотекага улуг септлегени кылган соонда, ол ам модельдиг библиотека апарган.
Чаарттынган оран-савада номчулга залы, конференц-зал, уругларга зона, чурт-шинчилел килдизи база информация-библиографтыг төп деп чаа зоналар ажыттынган. "Ол амгы үеде интеллектуалдыг болгаш социал девискээр апарган. Келген чонга таарымчалыг байдалдар тургустунганындан, олар маңаа чаа билиглер болгаш солун чүүлдер дээш улуг сонуургал-биле кээп болур" - деп, республиканың Баштыңы бодунуң блогунда демдеглээн.
Амгы үеде Тывада 19 модельдиг библиотекалар бар, оларны президентиниң «Культура» эгелээшкини-биле 2024 чылга чедир боттандырган. Бо чылдан эгелеп программаны «Өг-бүле» национал төлевилел кылдыр уламчылап, ооң күүселдези-биле келир чылын республикада беш библиотека: Улуг-Хем кожууннуң төп уруглар библиотеказы, Чаа-Хөл кожууннуң төп уруглар библиотеказы, Таңды кожууннуң Кочетов көдээ салбыры, Өвүр кожууннуң Солчур көдээ библиотеказы база Тес-Хем кожууннуң Берт-Даг көдээ библиотека салбыры чаартынар. Бөгүнде белеткел ажылдары чоруп эгелээн.