Тыва Республиканың Чазааның аппарат хуралында, өнчү-хөреңги үндүрүглерин чыыр айтырыгны чугаалашкан. 2024 чылда 165 муң ажыг кижиниң 284 муң өнчү-хөреңги объектирлеринге үндүрүглерни санаан. Ооң ниити түңү 492 млн рубль болган. Республиканың Баштыңы Владислав Ховалыг үндүрүглер чыылдазын күштелдирер даалганы Федералдыг үндүрүг албанының регионда эргелелинге дагзып, а күүсекчи эрге-чагырга органнары болгаш кожуун чагырга удуртукчуларынга ажылдакчылар ортузунга тайылбыр ажылын база өрелиг кижилерни илередири-биле үнүүшкүннерни чорудар даалганы берген.
Федералдыг үндүрүг албанының Тыва Республикада эргелелиниң медээзи-биле алырга, республиканың аңгы-аңгы муниципалдыг тургузугларында бюджет организацияларының ажылдакчыларының өнчү-хөреңги үндүрүглерин төлээнин сайгарып көөрге, үндүрүг төлевириниң талазы-биле Чаа-Хөл кожуун (81 хуу), Эрзин (80 хуу), Бай-Тайга (75 хуу) кожууннар эки рейтингиде болган. А Кызыл (21 хуу), Тере-Хөл (23 хуу), Улуг-Хем (26 хуу) кожууннар эң хожудаңгайларның санында.
Республика ооң-биле чергелештир эрткен үелерде төлевээн үндүрүг өрелерин эвээжедир дээш ажылды чорудуп турар. Бо чылдың тос айларында өре 80 млн. рубльге, азы 43,4 хуу кызырылган. Эң хөй өре Кызыл хоорайның чурттакчыларында - 63 млн. рубль. «Өрелиг кижилерге немелде хемчеглер комплекизин, ооң иштинде информастыг кампанияны күштелдирерин база адрестиг дыңнадыгларны чорударын ажылдап кылгаш, боттандырарын Кызылдың мэриязынга Кызылдың мэриязынга дагзып тур мен» - деп, Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг аппарат хуралынга чугаалаан.
Республиканың Баштыңы үндүрүглер чыылдазы эвээш кожууннарның удуртукчуларынга боттарының ажылчын бөлүктериниң ажылын күштелдирерин, өрегелерни кезип, бажың бүрүзүнде үндүрүг төлекчилериниң боттарынга чедер даалганы берген. Республиканың яамылар болгаш ведомстволар удуртукчуларынга боттарының ажылдакчыларының өрезин чыыр айтырыгны хууда контрольга алырын сүмелээн.
Федералдыг үндүрүг албанының Тывада эргелелиниң удуртукчузу Алдын-Херел Кара-Сал ээзи чок объектилерни инвентаризастаанының чамдык түңнелдерин дыңнаткан. Амгы үеде 92 чурттакчылыг черлерде ээлерлиг 617 ындыг ээн өнчү-хөреңги илереттинген, олар үндүрүг төлевейн турар. Ол объектилерниң өнчү ээлери үндүрүглерин төлээш, моон соңгаар өрелер чыылбас дээщ учеттан объектилерни уштууру чугула. Бо чылдың ноябрь 1-ден эгелеп өнчү-хөреңги үндүрүглеринде өрени суд шиитпири чокка чыып эгелээрин Тываның федералдыг үндүрүг албаны сагындырып турар. Бо хемчег өре чыылдазының үре-түңнелин бедидеринче база өнчү үндүрүглеринде өрениң ниити хемчээлин эвээжедиринче угланган.