Дүүн Кызыл хоорайга Тываның энергетика адырының чугула шугумнары болур «Кызылская», «Туран», «Означенное» кол подстанцияларның ажыглалче киргенин демдеглээн езулал болган.
Тыва Республиканың үлетпүр болгаш социал адырларында инвестиция төлевилелдеринге энергетика хандырылгазының комплекстиг планы езугаар энергетика объектилеринге эде чаартылга ажылдарын чоруткан. Байырлыг езулалга Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг база «Россети» компанияның чиңгине директору Андрей Рюмин киришкен. Республиканың энергетика системазының 100 чыл оюнда байырлыг ажыдыышкын езулалы болуп эрткен.
Чаарттынган объектилер Россияның эң улуг электростанциязы – Саян-Шушенск ГЭС-тен регионче немелде энергияны дамчыдарын хандырар, Тываның төп болгаш чөөн кожууннарының хөгжүлдезинге орукту ажыдар.
«Бөгүн республиканың энергетиктиг айыыл чок чоруун быжыглаар талазы-биле чугула базымны кылдывыс. Подстанцияларның эде чаартылгазы дериг-херекселди анаа-ла чаартыры эвес, а келир он-он чылдарда Тываның социал-экономиктиг хөгжүлдезинге бүзүрелдиг үндезинни тургузары-дыр. Чаарттынган инфраструктура улуг хемчээлдиг инвестиция төлевилелдерин боттандырарынга, чоннуң амыдыралының шынарын экижидеринге болгаш регионнуң күш-шыдалын ажыдарынга дузалаар дээрзинге бүзүрээр мен» - деп, Владислав Ховалыг демдеглээн.
«Тыва шапкын хөгжүп турар. Чуртталга бажыңнары дүрген туттунуп, чаа бүдүрүлгелер ажыттынып, туризм хөгжүп турар. Ол бүгү айтырыгларны шиитпирлээрде, бүзүрелдиг электри хандырылгазы херек. Ынчангаш регионнуң четки инфраструктуразын хөгжүдеринче онза кичээнгейни углаан бис. Россияның Президентизиниң даалгазы-биле РФ-тиң Чазааның бадылааны Тываның девискээринде Инвестиция төлевилелдериниң электри хандырылгазының комплекстиг планы ол ажылдың өзээ болуп турар» - деп, Андрей Рюмин чугаалаан.
220 кВ-тыг «Кызылская» подстанциязын чаарткан соонда, ооң күчү-күжү ийи катап хөй улгадып – 330 МВА четкен. Ол чүүл Кызыл чоок-кавызының болгаш Каа-Хемниң эң улуг хөмүр-даш уургайының бүзүрелдиг чырык-биле хандырып, чаа хереглекчилерни четкиже кожуп алыр арганы ол берген.
Чаартылга соонда 220 кВ күчүлүг «Туран» подстанциязы шуут чаа апарган. Объектини ада-чуртка бүдүрген амгы үениң дериг-херекселдери болгаш ырактан башкарар сан-чурагайлыг комплекс-биле дерээн.
Хакасияда 500 кВ күчүлүг «Означенное» подстанцияга үшкү трансформатор бөлүүн ажыглалче киирген, ооң түңнелинде объектиниң күчү-күжү 1,5 катап улгадып, 2,4 муң МВА чеде берген. Ооң ачызында Саян-Шушенск ГЭС-тен Тываже энергия дамчыдылгазын улгаттырар арга тургустунган.
Андрей Рюмин комплекстиг планның күүселдези-биле «Россети» ам-даа ажылдаарын демдеглээн. 2026 чылда 220 кВ-тыг «Шушенская-опорная – Туран» чаа транзит шугумун энергия-биле хандырары планнаттынган, ол Тыва биле Хакасияның энергетика шугумун быжыглаар. Компания «Туран» подстанциядан Тываның чөөн талазында Ак-Суг чыдынынга чедир электри шугумун тудуп доозар. Бо төлевилел Чаңгыс аай национал электри четкизинден амдыгаа чедир харылзаа чок Тожу кожуунну төпчүткен чырык хандырылгазы-биле хандырар.
«Россети» компания Россияның Чазааның 2021 чылдың декабрьда бадылааны Тываның үлетпүр болгаш социал адырларында инвестиция төлевилелдериниң энергетика хандырылгазының комплекстиг планы-биле идепкейлиг ажылдап турарын сагындыраал. Бо чылын «Россети» Тыва Республиканың энергетика инфраструктуразын хөгжүдеринче 15 хире млрд рубльди тускайлаан. Бо дээрге компанияның Сибирь федералдыг округта эң улуг инвестиция программаларының бирээзи-дир.