Тываның Баштыңы Эрзин биле Тес-Хем кожууннарже ажыл-агыйжы сургакчылаашкын үезинде, Чыргаланды сумузунда база Эрзин суурда школаларга, ол ышкаш Самагалтай суурда уран чүүл школазынга четкен. «Культура» база «Аныяктар болгаш уруглар» национал төлевилелдер, ол ышкаш «Школачы өөредилге системаларын чаартыры» федералдыг программа езугаар Өөредилге албан черлериниң оран-савалары чаартынган.
«Школаларны чүгле септээн эвес, а эт-севин, дериг-херекселдерин база иштин бүрүнү-биле чаартканынга уруглар-даа болгаш башкылар коллективи-даа өөрүшкүзүн чажырып шыдавадылар. «Аныяктар болгаш уруглар» база «Культура» национал төлевилелдер ачызында, шупту чүве чараш, эптиг, амгы үении апарган» - деп, Тываның Баштыңы социал четкилерде бодалдары-биле үлешкен.
Чыргаланды суурда школа «Аныяктар болгаш уруглар» национал төлевилелдиң «Уругларга бүгү-ле экини» федералдыг программазы-биле чоруткан капитал септелге соонда, ажыттынгандан бээр бир неделя болуп турар. Школаның ажыдыышкыны юбилейлиг хүн-биле дакпырлажы берген: школа бо чылын 75 чыл оюн демдеглээр. 1950 чылдың октябрьда ажыттынганындан бээр, школага улуг септелге кылдынмаан турган. Школада 170 өөреникчи болгаш 13 өөредилге кабинеттери бар, капитал септелге үезинде амгы үениң эт-севи, методиктиг дериг-херекселдер, техниктиг херекселдери-биле четчелеттинген.
Тес-Хем кожууннуң Самагалтай суурда Авый-оол Симчит аттыг уругларның уран чүүл школазы «Культура» национал төлевилел-биле 2024 чылда чаарттынган. Школа кожуунда немелде өөредилгениң кол албан чери болуп турар. Владислав Ховалыг школачы чылдарында уругларның уран чүүл школазынга баян клазынга өөренип турганы солун.
«Школачыларның эрги чуруундан бодумну көрүп кагдым. Школа бодунуң чаңчылдарын болгаш төөгүзүн кадагалап турарын тодаргай көргүзүп турары - эрткен үе-биле эң чоок харылзаа-дыр» - деп, Баштың демдеглээн.
Башкылар болгаш өөреникчилер хүндүлүг аалчыга экскурсияны организастап, солун концертти бараалгатканнар.
«Школачы өөредилге системаларын чаартыры» программа езугаар 2024 чылда Эрзин школазының улуг септелгези доозулган. Суг хандырылга, чылыдылга, чырык системаларын бүрүнү-биле солаан. Хуралдаар болгаш спорт залдарын, чем кылыр база арыгланыр черлерни чаарткан. Школаның даштыкы хевири база көзүлдүр-ле өскерилген, ооң девискээри чаагайжыттынган. Класстар ам чырык, эптиг, делгем апарган. Школада 600 ажыг өөреникчи бар.
Владислав Ховалыг сургакчылаашкын үезинде муниципалдыг тургузугнуң активи-биле база ужурашкан. Республиканың удуртукчузу чаңгыс чер чурттуглары-биле ажык чугаа үезинде регионда боттанып турар чугула төлевилелдер дугайында чугаалаан. Хуралдың киржикчилери төрээн республиказында амыдыралдың шынарын бедидер талазы-биле боттарының көрүжүн илереткеннер.
«Боттарының кожууннарында амыдыралдың шынарынга дорт салдарлыг айтырыглар: орук инфраструктуразын улам хөгжүдери, спортчу объектилер тудуу, энергия хандырылгазының айтырыглары дээш, оон-даа өске айтырыглар чурттакчылары дүвүредип турарын демдегледим. Тус чер чурттакчылары болгаш чогуур яамылар удуртукчулары-биле ажык чугаа үезинде дыка хөй чидиг айтырыгларны шиитпирлериниң аргаларын тодараттывыс» - деп, Владислав Ховалыг ужуражылганы түңнээн.