Россияда чылдың-на октябрьның сөөлгү улуг-хүнүнде чолаачылар хүнүн демдеглеп турар. Бо чылын ол хүн октябрь 26-да болур. Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг бо байырлал-биле республиканың профессионал чолаачыларынга болгаш машинага ынактарга байырны чедирген. "Дугуй кырында" регионга оруктар дээрге, чүгле инфраструктура объектилери эвес, а амыдыралдың езулуг судалы-дыр деп ол демдеглээн.
Владислав Ховалыг чолаачыларга байыр чедириишкининде, регионнуң эрге-чагыргазы орук-биле холбашкан айтырыгларны доктаамал шиитпирлеп турарын демдеглээн: «Орук-транспорт четкизин калбартып, ооң шынарын экижидип, оруктарның айыыл чок чоруунга амгы үениң шиитпирлерин боттандырып турар бис». Ол ышкаш, оруктуң айыыл чок чоруунче кичээнгейни угландырары, орук шимчээшкининиң дүрүмнерин сагыыры, бот-боттарын хүндүлежири онза чугула деп республиканың Баштыңы демдеглээн.
Владислав Ховалыг профессионал чолаачыларга тускай байырны чедирген: "Силерниң күш-ажылыңар регион шимчээшкинин хандырып, хоорайлар болгаш суурларны тудуштуруп, экономиканы деткип турар. Орууңар ак, а чорук-херээңер баш бурунгаар билдингир болзун" - деп ол бижээн.
Тываның Баштыңы чолаачыларга техниказы тура дүшпейн ажылдаарын, оруктарга кичээнгейлиг чорукчуларны, чанар оруунга ногаан светофорну, айыыл чок чорукту күзээн.
Красноярскстаттың са-чурагайы-биле алырга, Тывада шупту өрегелерниң 42 хуузу чиик автомашиналарлыг.
Республика орук инфраструктуразын хөгжүдер ажылдарның хемчээлин чылдың-на улгаттырып турар. Тываның Орук-транспорт яамызының баш бурунгаар медээзи-биле алырга, 2025 чыл орук септелгезинде рекордтуг чыл болур: 2024 чылга деңнээрге, 156 километр орукту чаартыры планнаттынган, 2024 чылга деңнээрге 43 километр хөй. Хоорайның болгаш ол чоок кавының орук четкизин хөгжүдеринче 1,8 миллиард рубль акшаны, азы бүгү инвестицияның үш кезиин аңгылаан.
Кызыл хоорайның Колхозная кудумчузунуң чаартылгазы - бо чылда эң улуг инфраструктура төлевилелдериниң бирээзи. «Амыдыралга инфраструктура» национал төлевилел езугаар ону 2023 чылда боттандырып эгелээн. Амгы үеде орук конструкциязын катап тургузуп, амгы үениң техниктиг негелделеринге дүүштүрген. Орук профилин септээр, асфальт-бетон шывыгны чадар, тротуарларны чаагайжыдар, хөй-ниити транспорту доктаар черлери тургузар, чырыкты киирер ажылдар чоруп турар.
Амгы үениң технологиялары болгаш материалдары-биле чаартып кылган Колхозная кудумчузу оруктуң эрттирилге күжүн улгаттырып, орук озал-ондааның санын эвээжедип, экологтуг айыыл чок чорукту бедидер ужурлуг.
Кызылдың оруктарындан аңгыда, тос кожууннуң: Кызыл, Улуг-Хем, Каа-Хем, Бии-Хем, Таңды, Чеди-Хөл, Тес-Хем, Чөөн-Хемчик база төп автооруктардан эң ыракта Мөңгүн-Тайга кожууннуң оруктарын чогуур байдалче киир кылган. Орук шывыын чаартырындан аңгыда, техниктиг дериг-херекселдерни тургузар, чижээ, шлагбаумнар, чырыдылга, демдектер, кежиглер, светофорлар, видеокамера дээш оон-даа өске-даа чүүлдер-биле ажылдарны кылган.