Главная
Пресс-служба
Медээлер

Тываның Улустуң башкызы Петр Морозовтуң 75 харлаанынга...

24.09.2025 11:49

Кызыл кожууннуң Сукпак суурда Аграрлыг лицейниң адын эдилеп чоруур шылгараңгай тыва башкы Пётр Морозов 2025 чылдың сентябрь 24-те 75 харлаар турган.

Пётр Александрович 1950 чылдың сентябрь 24-те Орлов облазының Урицкий районунуң Богдановка суурга төрүттүнген. 1967 чылда Кызылдың педагогика институдунче өөренип киргеш, 1972 чылда физика-математика эртемин чедип алган. «Кызылдың педагогика институдун доосканымга чоргаарланыр-дыр мен. Аңаа Совет Эвилелиниң бүгү булуңнарындан: Осетиядан, Азербайджандан, Армениядан, Украинадан, Белоруссиядан студентилер өөренип турганнар. Институт аажок бедик деңнелдиг болганындан, ёзулуг-ла шыырак башкыларны белеткээн» - деп, Морозов сактып чугаалаан.

Институтту дооспаанда-ла, 1969 чылда Кур-Чер суурнуң ортумак школазынга физика башкылаар кылдыр ажылдадып чоруткан. 1973 чылда 23 харлыында Таңды кожууннуң Балгазын ортумак школазын удуртуп, республиканың эң аныяк директору болган.

Морозов 1975 чылдан 1977 чылга чедир Таңды районнуң комсомол комитединиң бирги секретарынга ажылдаан, Совет Армияга шериг хүлээлгезин эрттиргеш, 1978 чылда Таңдының районнуң улус өөредилгезиниң килдизин удуртуп эгелээн.

1982 чылдан 1991 чылга чедир Петр Морозов Тыва АССР-ниң өөредилге сайыдының оралакчызы, ооң соонда сайыттың бирги оралакчызы болуп, дыка хөй айтырыгларны харыылап турган. Он чыл дургузунда Бүгү-эвилелдиң уруглар фондузунуң Тывада салбырының даргазынга база ажылдап келген.

1992 чылдан 2000 чылга чедир республиканың психологтуг-эмчи-педагогиктиг консультация албанын удурткан. Кожууннарга консультация төптериниң болгаш комиссияларның улуг четкизин тургускан. Өске регионнарның специалистери Тываның арга-дуржулгазын шиңгээдип ап, Тываның коррекция албанының үлегери-биле 2000 чылда Хакасияга диагностика-коррекция төвү ажыттынган.

Пётр Морозов 2001 чылдан 2010 чылдың төнчүзүнге чедир Тыва Республиканың ниити болгаш профессионал өөредилге сайыдынга ажылдаан. Ол үениң дургузунда ол республиканың шупту школаларын, уруглар садтарын, ооң иштинде эң-не ыраккы школаларны кезип, ажылдакчыларның хөй кезиин эки таныыр чораан. Ооң ажылдап чораан чылдарында республикага башкыларның профессионал деңнели бедип, өөредилгениң шынары экижип, школаларда, ооң иштинде көдээде, өөредилге адырында чедиишкиннер саны көвүдээн.

Морозов 2011 чылдан 2012 чылга чедир Тыва Республиканың Диагностика-консультация төвүнүң директорунуң оралакчызынга ажылдап турган. 2012 чылдан 2015 чылга чедир Тываның күрүне университединиң Кызылдың педагогика институдунуң директорунга ажылдаан. 2015 чылдан 2018 чылга чедир «Башкы» журналдың кол редакторунуң оралакчызы чораан.

Пётр Александрович Морозов 2018 чылдың август 16-да 67 харлыында чырык өртемчейден чарылган.

Өөредилег адырында улууг ачы-хавыяазы дээш Тыва Республиканың Улустуң башкызы база Тыва Республиканың өөредилгезиниң алдарлыг ажылдакчызы деп хүндүлүг аттарны аңаа тывыскан. Ол ышкаш Тыва Республика ордени, «Шылгараңгай күш-ажыл дээш» медалы (2001), РФ-тиң Өөредилге яамызының Юбилейлиг Хүндүлел бижии (2003), Тыва Республиканың юбилейлиг медалы-биле (2004) шаңнаткан. «Кызыл хоорайның хүндүлүг хамаатызы», «Россия Федерациязының улус өөредилгезиниң тергиин кижизидикчизи» (1988) деп бедик аттарның эдилекчизи.