Барыын-Хемчик кожууннуң Аксы-Барлык суурда школаны “Аныяктар болгаш уруглар” национал төлевилели-биле септеп чаарткан. 1993 чылда ажыглалче кирген школага улуг септелге негеттинип турган болгаш, бо болуушкун суур чонунга езулуг улуг белек болган. Көдээ черниң школазы чаңгыс чер чурттугларның чыглыр чери болбушаан, боттарының чаа аргаларын ажыглаарынга бодунуң эжиин ажыткан.
Капитал септелге ажылдарын амгы негелделерге дүүштүр кылган. Шкланың чүгле оран-савазы чаартынган эвес, а өөредилге класстарында эт-септи болгаш дериг-херекселдерни солуп, ажылдаарынга блгаш өөрениринге таарымчалыг байдалдарны тургускан.
Республиканың өөредилге сайыдының албан-хүлээлгезин күүседип турар Орлан Соян чаартынган школаның байырлыг ажыдыышкынынга киришкен. Ол школаның коллективинге, өөреникчилеринге база суурнуң чонунга онзагай болуушкун-биле байырын чедирген. «Республиканың Чазаа болгаш өөредилге яамызы уругларның өөрениринге бүгү талазы-биле таарымчалыг байдалдарны тургузар сорулгалыг. Чаа делгем кабинеттер аянныг, а кичээлдер солун болгаш сонуурганчыг апаар боор деп, бүзүрелин илереткен.
Өөредилге чериниң башкыларынга болгаш ажылдакчыларынга ажыл-херээнге бердингени болгаш үре-түңнелдиг ажылы дээш ведомство шаңналдарын тывыскан. Школаның хөгжүлде сайзыралынга үлүг-хуузун кириштирген, тус-тузунда 32 база 28 чыл ажылдаан, эге класстар башкызы Чойгана Ооржак база школаның повары Айланмаа Сарыг-оол Өөредилге яамызының Хүндүлел бижиктеринге төлептиг болган.
Чаартынган школа 210 олуттуг, ында 50 кижи ажылдап турар, оларның 24-ү – башкылар. Амгы үеде 115 өөреникчи, оларның санында алды школа доозукчулары өөренип турар.