2024 чылда Тываның экономиказы российжи ортумак көргүзүгден 2,5 катап бедик темпилиг өскен. ТР-ниң Экономиктиг сайзырал болгаш үлетпүр яамызының дыңнатканы-биле алырга, бо чылын регионалдыг каттышкан продуктунуң хемчээли 136,1 млрд. рубль болган, 2023 чылга деңнээрге 11,1 хуу хөй (бүгү Россияда + 4,3 хуу). РКП чүгле акша-хөреңги талазы-биле эвес, бодунуң хемчээлин база өстүрген – 3,9 хуу.
Тываның РКП-ниң чартыындан хөй кезиин чаңчыл ёзугаар экономиканың боттуг адырлары – үлетпүр, тудуг, көдээ ажыл-агый, транспорт тургузуп, регионалдыг продуктунуң 53,3 хуузун ээлээн. 2024 чылда тудуг комплекизиниң, үлетпүр тывыжының, садыг-саарылга болгаш ачы-дуза адырының, ооң иштинде өнчү-хөреңги садыглажылгазының көргүзүглери элээн өскен.
Республика чиигелделиг ипотеканы ажыглап, чуртталга тудуун шапкынчыткан. Күрүне программалары-биле социал объектилер туттунуп турар: чижээ, 2024 чылда 4 школаны ажыглалче киирген. Хөмүр-даш болгаш демир руда тывыжының хемчээли 13 хуу кызырылза-даа, «Лунсин», «Межегейхөмүр», «ТГРК» база «Тардан Голд» компаниялар ооң мурнунда ышкаш, регионалдыг каттышкан продуктуда улуг үлүгнү киирип турар. Бүдүрүлгеге хамаарышпас адырлар – өөредилге болгаш кадык камгалал албан черлери, күрүне эргелеп-башкарылгазы, шериг айыыл чок чоруунуң хандырылгазы РКП өстүреринче боттарының үлүүн киириштирери чадавас.
Республика экономиказында 2023 чылда чедип алдынган угланыышкыннар колдуунда хевээр арткан. Ылаңгыя, Тываның регионалдыг каттышкан продуктузунда экономиканың социал секторунуң үлүү 6 млрд рубльга, ол ышкаш боттуг секторнуң, бирги ээлчегде тудуг, көдээ ажыл-агый база садыг-саарылга, шимчевес өнчү-биле операциялар 7 млрд рубльга өскен.
Тывага эң хөй дизе 1 хуу өзүлдени чедип алыры, статистиктиг болбаан чүүл деп, дөрт чыл бурунгаар медээчилер санап турган. Ындыг болзажок, 2022 чылда регион ол даап санаашкыннарны ажып, республиканың каттышкан продуктузун 8,9 хуу улгаттырган. А 2023 чылда ол Россияда ниитизи-биле 3,6 хуу болган болза, а Тывада 9,6 хуу өскен. Тыва ол көргүзүгнү өстүргениниң талазы-биле чурттуң регионнар аразынга мурнунче үнген, а 2024 чылдың түңнелдери-биле ол-ла туружун салбаан.
Регионалдыг каттышкан продукт дээрге, хөгжүлдениң эң чугула көргүзүү болгаш, регион экономиказының бүгү ажылының түңнелдеринге ниити үнелел-дир. РКП бедик болган тудум, республиканың эрге-чагыргазы хөй акша-хөреңгини социал программаларже угландырар аргалыг апаар. Тыва регионалдыг каттышкан продуктузун бедидип тургаш, чурттуң ниити иштики продуктузун өстүреринге бодунуң үлүүн киириштирер.