Россия Федерациязының Күрүне тугунуң хүнүнде, республиканың Баштыңы Владислав Ховалыгның командылааны шериг кезектериниң, чепсектиг күштерниң, Кызылдың Президент училищезиниң кадеттериниң, ол ышкаш республиканың күрүне эрге-чагырга органнарының төлээлериниң киржилгези-биле Россия Федерациязының база Тыва Республиканың күрүне туктарын көдүрер езулал болуп эрткен. Тыва Республиканың шериг комиссарының хүлээлгезин күүседип турар подполковник Андрей Басенков байырлыг езулалды удуртуп эрттирген. Күрүне туктарын көдүрген езулал бүгү республикада Россия Федерациязының Күрүне тугунуң хүнүнге тураскаадып эрттирип турар хемчеглерниң эгезин салган.
Владислав Ховалыг күрүне туктарын көдүрген езулалдың чуруктарын бодунуң блогунда парлап, Россия Федерациязының Күрүне тугунуң хүнү-биле республиканың чурттакчыларынга байырны чедирген:
«Хүндүлүг чаңгыс чер чурттугларым! Россия Федерациязының Күрүне тугунуң хүнү-биле байыр чедирип тур мен! Бөгүн чуртувустуң бир кол ыдык демдээнге мөгейигни берип тур бис. Россияның тугу күрүнениң байлак төөгүзүн болгаш бурун чаңчылдарының сүр-күчүзүн болгаш чоннарының чаңгыс демин болгаш сүлде-сүзүүнүң күштүүн илередип көргүскен. Ол салгалдарывыстың мурнунга харыысалгавысты, тайбыңче, чөптүг чорукче болгаш чечектелиишкинче тура-соруувустуң дугайында сагындырып турар».
Бо чыл бистиң чуртувуска онза ужур-уткалыг – фашистиг Германияны чылча шапканывыстың Улуг Тиилелгезиниң 80 чыл оюн демдеглеп турар деп, Баштың демдеглээн: «Уттундурбас бо хүннерде өгбелеривистиң маадырлыг чоруунга чоргаарланып, кады тудуп турарывыс келир үеге бүзүрелди быжыглап турар бис. Тускай шериг операциязының зоназында бистиң шериглеривис Россияның күрүне тугунуң адаа-биле маадырлыг чоруун көргүзүп, төлептиг тулчуп чоруурлар» - деп, Тываның Баштыңының байыр чедириишкининде демдеглээн.
Тыва Республиканың шериг комиссары хүлээлгениң күүседикчизи езулалды эгелээринге беленин Тываның Баштыңынга илеткээн соонда, Россия биле Тываның күрүнениң ыдык ырызының адаа-биле Россия Федерациязы биле Тыва Республиканың күрүне туктарын байырлыы-биле көдүрген.
Владислав Ховалыг байырлал-биле бүгүдеге байырны чедирген. Парад киржикчилери республиканың удуртукчузун үш катап «Ура!» деп езулаан.
Күрүне туктарын көдүрер езулалда, Россия Федерациязының аныяк хамаатыларынга паспорттарны байырлыы-биле тывыскан. Россия Федерациязының Күрүне тугунуң хүнүнде, Кызыл школаларының өөреникчилери Айрат Дамбыра, Алдар Ондар, Ананды Успун, Жасмина Ооржак, Настык-Доржу Салчак, Эчис Ооржак, Полина Логинова база Ерлан Ховалыгга РФ-тиң хамаатызының кол документизи – паспорттарны республиканың Баштыңы Владислав Ховалыг, ТР-ниң Дээди Хуралының (парламент) даргазы Каң-оол Даваа, Тыва Республикада кол федералдыг инспектор Александр Вавилихин база Тыва Республикада ИХЯ сайыды Юрий Завьялов холунга тудусканнар.
Күрүне туктарын көдүрген соонда, Россия Федерациязының Күрүне тугунуң хүнүнге тураскааткан республика чергелиг авточарыш Кызылдың төвүнден үнүпкен. Россияның болгаш Тываның күрүне туктары-биле каастаан 30 автомашиналар хоорайның төп кудумчуларын дургаар халдып эрткеш, Дөгээ дааның эдээнге доктааган. Акцияның киржикчилери Россия Федерациязының күрүне демдээн Дөгээ дааның кырынче көдүрген.
Республикада Россия Федерациязының Күрүне тугунуң хүнүнге тураскааткан чүс ажыг культурлуг, спортчу, өөредилге хемчеглерин организастаан. Республиканың кожуун төптеринде Россия Федерациязының болгаш Тыва Республиканың күрүне туктарын көдүрер езулалдар болуп эрткен.
Каа-Хем кожуунда Төп кожууннуң төп модельдиг библиотеказынга Россияның Күрүне тугунуң хүнүнге тураскааткан хемчеглер болуп эрткен. Байырлыг программада соңгаларны үш өң-биле чуруур «Окна России – 2025» деп акция кирген. Библиотека Россияның тугунуң төөгүзүнге тураскааткан информастыг буклеттерни үлээн. Библиотеканың ажылдакчылары «Күрүнениң тугу – алдарның демдээ» деп номнар делгелгезин бараалгаткан. А бичии уругларга арын-баш чуруур «Россияның тугу» деп хөглээшкинни организастаан.
Российжи туктуң төөгүзү XVII чүс чылдың эгезинде эгелээн бол, байырлал боду чоокта чаа тургустунган. Россия Федерациязының Президентизи Борис Ельцинның 1994 чылдың август 20-де чарлыы-биле Россия Федерациязының Күрүне тугунуң хүнү тургустунган.
РСФСР-ниң Дээди Чөвүлели 1991 чылдың август 22-де, «РСФСР-ниң Күрүне тугун албан езузу-биле хүлээп алырының болгаш ажыглаарының дугайында» төөгүлүг шиитпирни хүлээп алгаш, Россия Федерациязының албан езунуң күрүне тугу ак, көк, кызыл өңнерлиг кылдыр бадылааш, чурттуң төөгүлүг ыдык демдээн эгиткен.
Российжи туктуң үш — ак, көк база кызыл өңнери — тайбыңны, шынчы чорукту болгаш эрес-дидимин көргүзүп турар.