Тываның эмнелге албан черлери тускай шериг операциязының киржикчилеринге болгаш оларның өг-бүлелеринге дүрген эмчи дузазын чедирериниң чурумун чаарткан. Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг шериг албанныгларны болгаш оларның өг-бүлелерин хүлээп алырын чурумчутканын бодунуң блогунда бижээн. Регионнуң Кадык камгалал яамызы республиканың эмнелге албан черлериниң арга-дуржулгазын өөренип көрбүшаан, шериг албанныгларга ачы-дуза чедиреринге таарымчалыг байдалды тургузарын хандырган «Тускай шериг операциязының киржикчилеринге, ол ышкаш дайынчы хөделиишкиннер хоочуннарынга болгаш оларның өг-бүлелеринге эмчи, реабилитация болгаш санаторлуг-курорт ачы-дузазын организастаарының дугайында» дужаал-биле бадылаан чаа системаны ажылдап кылган.
Дайынчылар болгаш оларның өг-бүлелери ээлчег чокка эмчилээр кылдыр поликлиникаларның регистратуразында аңгы көзенекти тускайлаан. Эмнелге албан черлеринге ындыг аарыг кижилерни хандырарын доктаамал контрольда алган болгаш оларга чогумчалыг байдалдарны тургускан:
«ТШО киржикчилеринге база оларның өг-бүлелеринге консультация бээр эмчилиг аңгы өрээлди дерээн, оларның аарыының көргүзүглери-биле эмнээшкин алыр маршрутту тургускаш, оочурга үе чидирип турбас кылдыр, чогуур эмчилерже кирер тодаргай шак-үени айтып бээр. Ол шиитпир дайынчыларга болгаш оларның өг-бүле кежигүннеринге эмнээшкин маршрудунуң ажык-чарлыын хандырып, сагыш-сеткил дүвүрелин оожургадып, эмчи дузазын алырын дүргедедир» – деп, Владислав Ховалыг чугаалаан.
Тускай шериг операциязының киржикчилеринге, ол ышкаш дайынчы хөделиишкиннер хоочуннарынга болгаш оларның өг-бүлелеринге бирги эмчи-санитар дузазын көргүзүп турар эмнелге албан черлериниң даңзызында 20 эмнелге организациязы бар: республиканың 1 дугаар эмнелгези, республиканың консультативтиг-диагностика төвү, республиканың уруглар эмнелгези база шупту төп кожуун эмнелгелери болгаш кожууннар аразының эмнелге төптери. Кол эмчилерниң оралакчыларын ол ажылды организастаар харыысалгалыг кижилер кылдыр томуйлаан. Эмнелге албан черлери ТШО киржикчилерин болгаш оларның өг-бүле кежигүннерин хандырганының дугайында регионнуң Кадык камгалал яамызынче неделя санында отчеттаар.
Ведомствонуң дужаалы езугаар, ТШО киржикчизи бажыңынга ээп чанып келирге бир ай дургузунда диспансер шинчилгезин, херек апарза, немелде шинчилгелерни болгаш консультацияларны эрттирерин организастаар. Ыраккы суурларда чурттап турар ТШО киржикчилеринге доктаамал эмчи хайгааралы херек болза, телемедицина ачы-дузазын организастаар. ТШО киржикчизинге тускай, ооң иштинде бедик технологиялыг эмчи дузазын, ол ышкаш реабилитация болгаш паллиативтиг дузаны ээлчег чокка көргүзүп, тускай дериг-херекселдерни болгаш эмнерни аңгылап бээр.
ТШО киржикчилериниң инвалид болганындан, азы кадыындан хамаарылга чокка, санаторлуг-эмнээшкинни база эмчи реабилитациязын мурнады эртер арганы бээр. 2025-2027 чылдарда Тыва Республикада халас эмчи дузазын көргүзериниң күрүне магадылалдарының девискээр программазында ол көрдүнген. Бир эвес киржикчиге федералдыг албан черлеринге ындыг эмнээшкинни эртери чугула апарза, путевканы бээр шиитпирни ээлчег чокка хүлээп алыр. Оон аңгыда, ТШО-нуң киржикчилери республика бюджединиң акша-хөреңгизи-биле диштерин халас кылдырар, херек эмнерни алыр эргелиг.
Тывада ТШО киржикчилериниң чоок улузу база эмчи дузазын ээлчег чокка ап болур. Чоок-кавызында поликлиникага келгеш, төрээн кижизи болганын бадыткаан документини көргүзер ужурлуг.
Чок болган болгаш ис чок читкен ТШО киржикчилеринче онза кичээнгей угланган. Полиликиникаларның бүрүткекчилери ол бөлүктүң аарыг кижилерин оочур чокка хүлээп алырын хандырып, бирги шинчилел түңнели-биле эмнелгеже чыдар апарза, неделя дургузунда ону организастаар.
Кадык камгалал яамызының медээзинден алырга, ТШО киржикчилери болгаш хоочуннары болур 25 хире кижи хүннүң-не поликлиникаларже эмчи дузазын дилеп кээп турар. Чыл эгезинден бээр оларның саны 2500 хире кижи четкен. Бо чылын "Серебрянка" санаторий 250 ТШО киржикчилерин болгаш оларның өг-бүле кежигүннерин реабилитацияже хүлээп алыр, бо хүнге чедир 72 ТШО киржикчизи база мөчээн дайынчыларның өг-бүлезиниң 82 кежигүнү эмнээшкинни алган. 132 шериг албанныглар Хакас Республикада "Туманный" реабилитации төвүнге, а "Чедер" кадыкшылга төвүнге июньдан тура 31 кижи санаторлуг эмнээшкиннерни алган. Үш ТШО киржикчизи РФ-тиң Кадык камгалал яамызының Г.А. Илизаров аттыг эртем-шиничлел медиуина төвүнге бедик технологиялыг ортопедия дузазын алган, 4 аарыг кижини төпче чорударынга белеткеп турар.