2025 чылдың январьдан июльга чедир Тыва Республикада оперативтиг сан-чурагайлардан көөрге, бүрүткеттинген кем-херек үүлгедиишкиннериниң ниити саны 3066-дан 2937 чедир, азы 4,2 хуу эвээжээн.Тыва Республиканың Чазааның Даргазының оралакчызының албан хүлээлгезин күүседип турар Айдыс Сынаа республикада хөй-ниити черлеринге кем-херек үүлгедиишкиннери, ок-чепсек садып-саарылгазы, дээрбечи халдаашкыннар, үптекчи чорук болгаш өске-даа кем-херектер эвээжээнин демдеглээн.
Ылаңгыя эзирик кем-херек үүлгеткен кижилерниң саны, дагын катап херек үүлгеткен кижилерниң саны, кем-херекке онаашкан назы четпээннерниң саны, ол ышкаш назы четпээннерниң кылган кем-херек үүлгедиишкиннериниң саны эвээжээн.
Ол-ла үе дургузунда Тес-Хем, Бай-Тайга, Өвүр, Таңды, Чөөн-Хемчик, Кызыл, Мөңгүн-Тайга, Чаа-Хөл база Тожу кожууннар, ол ышкаш Ак-Довурак биле Кызыл хоорайлар девискээрлеринде бүрүткеттинген кем-херек үүлгедиишкиннери эвээжээнин Айдыс Сынаа дыңнаткан.
Тес-Хем, Бии-Хем, Чөөн-Хемчик, Таңды база Кызыл кожууннар – беш муниципалдыг тургузуглар девискээрлеринде кем-херек үүлгедиишкиннери ниитизи-биле кызырылган. Эки турачы улусчу дружиналар, ада-ие патрулю, арагага удур хоойлу хажыдыышкыннарын илередир рейдилер, чон чыыштарын эрттирери дээн ышкаш, комплекстиг профилактика хемчеглери көргүзүглерни эвээжеткен.
Ол-ла үеде республика девискээринде аар болгаш онза аар херектер, наркотиктер саарылгазы-биле холбашкан кем-херектер, информация-телекоммуникация технологияларын ажыглап, азы компьютерлиг информация адырында кибер-кем-херектер саны көвүдээни демдеглеттинген.
Чазак Дарганың оралакчызының демдеглээни-биле алырга, ооң мурнунда шииттирип чораан кижилерниң дагын катап кем-херек үүлгедиишкиннери дүвүренчиг турган болгаш артпышаан, шупту профилактика субъектилери тус чер бот-башкарылга органнары кады, бо бөлүктүң кижилериниң ортузунга кем-херек үүлгедиишкиннерин болдурбазының талазы-биле ажылдарны күштелдирерин негээн.
Ооң мурнунда шииттирген кижилерниң кем-херек үүлгедиишкиннери 19 хуу эвээжээн. Ындыг болзажок беш кожуунда катап база кем-херек үүлгедир чорук көвүдээни демдеглеттинген, а Мөңгүн-Тайгада 50 хуу көвүдээн. Рецидивтиң кол чылдагааннарын сайгарып көөрге, хайгааралга алган кижилерге онааган кызыгаарлаашкыннарны сагып турарынга контрольду болгаш профилактика ажылдарын күштелдирери, ооң иштинде бажыңга чогуш-содаа болбурбас дээш ооң мурнунда шииттирип турган кижилер-биле полицияның участок шагдааларының ажылын экижидери чугула апарган.
"Кем-херек үүлгедиишкиннериниң бир кол чылдагааны болур хоойлуга удур арага садар чорукка удур демиселди кошкатпас херек. Чажыт арага рыногу-биле демисел чогуур деңнелге чоруттунмайн турар кожууннарга ажылды күштелдирер" - деп, Айдыс Сынаа тайылбырлаан.
Ооң-биле чергелештир ооң мурнунда шииттирип чораан кижилерни чүгле хайгааралга алыр эвес,а комплекстиг арганы ажыглап тургаш, шын орукту шилип алырынга дузалажыр херек деп ол демдеглээн.
Кем-херек үүлгедиишкиннери, ооң иштинде дагын катап кем-херек үүлгедир чоруктар демдеглеттинген муниципалдыг тургузуглар тускай контрольда. Аңаа профилактика субъектилериниң шуптузунуң киржилгези-биле адрестиг хемчеглерни ажыглаар. Республика Баштыңы Владислав Ховалыгның даалгазы-биле, дээштиг хемчегниң бирээзи болур биче суурларга кем-херек үүлгедиишкиннеринге удур чон чыыштарын квартал санында эрттирер.