Главная
Пресс-служба
Медээлер

Республика хүнүнде күрүне шаңналдарын тывыскан

16.08.2025 06:37

Тыва Республика хүнүнге тураскааткан байырлыг хурал Национал театрга болуп эрткен. Хүндүлүг аалчыларның аразында тускай шериг операциязының киржикчилери, күш-ажылдың хоочуннары, Тываның хөгжүлдезинге улуг үлүг-хуузун киирген аңгы-аңгы адырларның алдарлыг ажылдакчылары бар.

Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг чыылганнарга байырын чедирип тура, Тыва Арат Республиканы тургузар дугайында шиитпирни хүлээп алган Бүгү-Тыва тургузукчу Хуралдан төөгүзү эгелээн республиканың парламентизи бөгүн үндезилеттинген хүнүн база демдеглеп турарын демдеглээн. «2021 чылда Тываның күрүне тургузуунуң 100 чылын демдеглээн бис. Бистиң республикавыс үндезилеттинип, тургустунуп база хөгжүп сайзыраанының чүс чылдарында Тывага чаа амыдыралды куруг черден эгелээн улуг салгалдың кызымак күш-ажылы-биле байлак» - деп, Владислав Ховалыг демдеглээн.

Сөөлгү ийи чыл чугула төөгүлүг хүннер-биле демдеглеттингенин, ооң иштинде 2024 чылда Тываның ССРЭ-ниң составынче эки тура-биле киргениниң 80 чылын база бо чылын Улуг Тиилелгениң 80 чылын демдеглээн дээрзин удуртукчу сагындырган. Тыва Арат Республиканың тургустунганындан бээр 105 чыл оюн демдеглеп эртер келир чыл база улуг ужур-уткалыг. «Бо бүгү улуг хемчээлдиг байырлалдар ханы төөгүлүг уткалыг, бистиң чонувустуң мөзү-бүдүш болгаш патриотчу шынарларын хевирлеп, улуг салгалдың күш-ажылчы болгаш дайынчы маадырлыг чоруктарының, чедиишкинериниң онзагай төөгүзүн шыгжаан» - деп, Владислав Ховалыг онзалап демдеглээн.

Регионнуң Баштыңы республиканың чедиишкиннеринге доктаап, «Россияның Президентизиниң эгелээшкиннери, национал төлевилелдер, Тывага адрестиг деткимче, күрүне деткимчезиниң амгы үениң арга-хевирлери хөгжүлдениң чаа байдалдарында экономиктиг үндезинни катап тургузарынга болгаш республиканың күчү-күжүн ажыдарынга күштүг базымны бергенин» демдеглээн. Сөөлгү үш чылда регионнуң каттышкан продуктузу 43 хуу өскен. Үлетпүр бүдүрүлгезиниң хемчээли 53 хуу өскен.

Тываның бот-тускайлаң хөгжүлде программазы инвестицияны хаара тударының чедимчелиг чепсээ апарган. Каш он чылдар иштинде республикага хары угда амгы үениң 10 чаа школаларын бир дугаар туткан, ол дээрге 7 муң ажыг өөредилге олуттары. Чаа өөредилге чылында 5 школа ажыттынар. Кадык камгалал болгаш культура адырында чаа объектилер туттунуп турар. Чурттуң Президентизиниң болгаш федералдыг чазактың деткимчези-биле Тывада чуртталга бажыңнарының тудуу шапкынчаан.

“Тываның шупту стратегтиг төлевилелдери бедик технологтуг үндезинниг, бир дугаарында, аныяк салгалдың күш-ажылчы базымынга эгеки базымнарны бээр. Бөгүн бис республиканың улуг хемчээлдиг чаартылгазының эгезинде бис, мурнувуста ажылдар ам-даа хөй. Бистиң республикавыска, ооң төөгүзүнге, бот-тускайлаң культуразынга болгаш чаңчылдарынга, улуг күчү-күжүнге чоргаарланып, ооң төлептиг келир үезинге бүзүрээр бис” - деп, Владислав Ховалыг чугаалаан.

Дараазында Россия Федерациязының болгаш Тыва Республиканың күрүне шаңналдарын байырлыы-биле тывыскан.

Күш-ажылчы чедиишкиннери болгаш хөй чылдарда ак сеткилдиг күш-ажылы дээш, РФ-тиң Президентизиниң Чарлыы-биле Тыва Республиканың хамааты камгалал болгаш онза байдалдар албанының килдизиниң кол специализи Татьяна Михайловна Молоток «Ада чурт мурнунга ачы-хавыяазы дээш» орденниң 2-ги чаданың медалы-биле шаңнаткан.

Дайынчы хүлээлгезин күүседип тура, эрес-дидим, коргуш чок база маадырлыг чоруу дээш 55-ки аңгы гвардейжи мотоадыгжы бригаданың (дагжы) адыгжызы, гвардейжи сержант Алексей Александрович Банниковка база улуг адыгжы, гвардейжи анаа дайынчы Алексей Вячеславович Родинге «Эрес-дидим чорук дээш» деп медальдарны тывыскан. 55-ки аңгы гвардейжи мотоадыгжы бригаданың адыгжызы Аркади Вачикович Оганисянны база дивизия чолаачы, гвардейжи улуг сержант Тулуш Чолдуг Даниловичини «Дидим чоруу дээш» медальдың 2-ги чадазы-биле шаңнаан.

Тываның Баштыңының Чарлыы-биле, чуртталга-коммунал ажыл-агый адырында хөй чылдарда ак сеткилдиг ажылы дээш , «Чаагайжыдылга» муниципалдыг күрүне албан чериниң чолаачызы Бюрбюжап Найдан-оол Анатольевичини «Тыва Арат Республиканың ССРЭ-ниң составынче эки тура-биле киргениниң 80 чылы» юбилейлиг медаль-биле шаңнаан.

Шериг хүлээлгезин күүседип тура эрес-дидим, коргуш чок база маадырлыг чоруу дээш 12274 шериг кезээниң командылал ротазының командири, улуг лейтенант Домбаанай Байынды Сергеевичини «Тускай шериг операциязының киржикчизи» деп тураскаалдыг медаль-биле шаңнаан.

Өзүп орар салгалды күш-культура кижизидилгезинге үре-түңнелдиг ажылы болгаш чедиишкиннери дээш «Субудей” спорт школа» Тыва Республиканың немелде өөредилгениң күрүнениң автономнуг албан чериниң волейбол тренери болгаш башкызы Хомушку Тараачы Достай-ооловичиге «Тыва Республиканың алдарлыг тренери» хүндүлүг атты тывыскан.

Кадык камгалал хөгжүлдезинге киирген үлүг-хуузу болгаш хөй чылдарда ак сеткилдиг ажылы дээш кадык камгалалының хоочуну Светлана Тармаевна Ондарга «Тыва Республиканың кадык камгалалының алдарлыг ажылдакчызы» хүндүлүг атты тывыскан.

Эртем хөгжүлдезинге улуг үлүг-хуузун кииргени болгаш хөй чылдарда ак сеткилдиг ажылы дээш Тыва Республиканың Чазааның чанында Гуманитарлыг болгаш тускай социал-экономиктиг шинчилелдер институдунуң башкарыкчы эртем ажылдакчызы Бадарч Баярсайханга «Тыва Республиканың эртеминиң алдарлыг ажылдакчызы» хүндүлүг атты тывыскан.

Тыва Республиканың тудуг адырының хөгжүлдезинге улуг үлүү дээш, «Трансстрой башкарыкчы компания» кызыгаарлаттынган харыысалгалыг ниитилелдиң чиңгине директору Владислав Анатольевич Андрияновка Тыва Республиканың алдарлыг тудугжузу» хүндүлүг атты тывыскан.

Культура болгаш уран чурулга чүүлүнүң хөгжүлдезинге киирген үлүг-хуузу, хөй чылдарда ак сеткилдиг ажылы дээш «Россияның Чурукчулар эвилели» Бүгү-россияның чогаадыкчы хөй-ниити организациязының «Тыва Республиканың Чурукчулар эвилели» Тываның регионалдыг салбырының кежигүнү, скульптор Ойдуп Александр Ондаровичиге «Тыва Республиканың Улустуң чурукчузу» хүндүлүг атты тывыскан.

Эртем-педагогика ажыл-чорудулгазынга, мергежилдиг специалистер белеткээринге чедиишкиннери, хөй чылдарда ак сеткилдиг ажылы дээш, Тываның күрүне университединиң бойдус-география факультединиң биология болгаш экология кафедразының профессору, биология эртемнериниң доктору Ондар Сергей Октяевичини Тыва Республиканың «Шылгараңгай күш-ажылчы дээш» деп медалы-биле шаңнаан.

Дайынчы хүлээлгезин күүседип тура, эрес-дидим, коргуш чок база маадырлыг чоруу дээш 55-ки аңгы гвардейжи мотоадыгжы бригаданың (дагжы) шериг-политиктиг кезек начальниги, бригаданың шериг-патриотчу ажыл талазы-биле командирниң оралакчызы, гвардияның подполковниги Бады Сурен Анатольевичини «Буян-Бадыргы» орденниң III чадазы-биле шаңнаан.