Главная
Пресс-служба
Медээлер

Тываның националдар херектериниң талазы-биле агентилелге бирги чартык чылдың түңнелдерин үндүрген

04.08.2025 06:12

Тыва Республиканың Националдар херектериниң талазы-биле агентилелдиң түңнел чөвүлел хуралынга 2025 чылдың бирги чартыының түңнелдерин үндүрген. И.Г. Сафьянов аттыг орус культура төвүнге хуралга Тыва Республиканың Чазааның Даргазының оралакчызының хүлээлгезин күүседип турар Айдыс Сынаа, регионалдыг эрге-чагырга органнарының, шажын организацияларының, аңгы-аңгы национал диаспораларның төлээлери киришкен. Чөвүлел хуралда бо чылдың ийиги чартыында стратегтиг угланыышкыннарны база сорулгаларны тодараткан.

Агентилелдиң директорунуң хүлээлгезин күүседип турар Арслан Калзан 2025 чылда ажыл-чорудулганың түңнелдерин болгаш мурнады боттандырар сорулгаларын илеткээн.

Ооң илеткелинден алырга, 2025 чылдың бирги чартыында Тыва Республикада чурттап чоруур чоннарның аразында эп-найыралды быжыглаарынче база культурлуг өнчү-хөреңгизин кадагалап арттырарынче угланган элээн каш чугула төлевилелдер чедиишкинниг боттанган. Оларның аразындан Улуг Масленица, Крым чазы, Россия хүнү, “Чоннуң чаңгыс деми – Россияның күчү-күжү” регионар аразының форуму база “Дүңгүр” фестивальды демдеглеп болур. Оон аңгыда, февраль 21-де Тожу кожуунга ивижилер фестивалы болуп эрткен, аңаа республиканың аалчылары-биле кады ийи муң хире кижи чыылган.

1990 чылда тургустунган Ассоциацияның үндезилеттинген хүнүнден бээр 35 чылдаанынга тураскааткан Россия Федерациязының Соңгу чүк, Сибирь база Ыраккы Чөөн чүктүң үндезин чоннарының ассоциациязының апрель 25-те эрткен Х съездизинге Тыва Республиканың делегациязы киришкен. Апрельдиң 25-тен 27 хүннеринде Новосибирск хоорайга “Сибирь кады” деп регионнар аразының хөгжүм-ниити ыры фестивалынга Тожудан «Алаң-Тос» ансамбли бараалгаан. «Соңгу чүктүң эртинези. Россияның мастерлери болгаш чурукчулары - 2025» деп ХХ юбилейлиг делегей чергелиг делгелге-ярмаркага Тыва Республиканы 12 делегат төлээлээн. Тыва делегацияның составынче Сибирьниң биче буурай чоннарының «Тос Бөрү» ассоциациязының төлээлери база Сибирьниң кожа-хелбээ биче буурай чоннарының тожу тываларының «Пор-Бажың» (Тере-Хөл кожуун), «Мөңгүн» (Мөңгүн-Тайга кожуун) база «Хайыракан» (Эрзин кожуун) общиназының кежигүннери кирген.

2025 чылдың ийи чартыында регионда чоннарның аразында эп-найыралды, шажыннар аразында билчилгени быжыглаарынче база этнокультураның хөй талалыын хөгжүдеринче угланган ажылдар уламчылаар. Ол талазында хөй хемчеглер планнаттынган.

Бо чоокку үеде агентилелдиң ажылдакчылары хамааты ниитилел хөгжүдезинге Тыва Республиканың Баштыңының грантылар бээр мөөрейинге киржир кылдыр коммерцияга хамаарышпас организациялардан чагыгларны хүлээп эгелээр. Оон аңгыда Россия Федерациязының Соңгу чүк, Сибирь база Ыраккы Чөөн чүктүң биче буурай чоннар общиналарының, ылаңгыя тожу тываларының социал ужур-дузалыг төлевилелдерин болгаш программаларын деткииринге база бир грант конкурузун чарлаар.

Тожу тываларының чурттап турар черлерде социал объектилерниң материал-техниктиг баазазын экижидер талазы-биле хемчеглерни боттандырары, ол ышкаш Бүгү-делегейниң үндезин чоннарының делегей чергелиг хүнүнге болгаш Чоннуң чаңгыс деминиң хүнүнге белеткелдер – планда. Оон аңгыда, чыл төнчүзүнге чедир республикага элээн каш социологтуг шинчилелдерни организастап чорудар.