Кызылга Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг Калмык Республиканың төлээлери-биле ужуражылганы эрттирген. Россия Федерациязының сенатору Байир Путеев баштаан калмык делегация российжи регионнар: Тыва Республиканың, Алтай Республиканың база Алтай крайның составы-биле Моолдуң Увс аймааның 100 чыл оюнга тураскааткан байырлыг хемчеглерге киришкен. 2023 чылда чарган кады ажылдажылга дугуржулгазы езугаар Тыва биле Калмыкия найыралчы харылзаалыг.
Калмык аалчылар Тываның чалааны-биле орук ара Кызылга доктааган. Ий таланың чугаазының утказы – бо чылдың сентябрьда Элиста хоорайга болуп эртер III буддийжи шуулган болган. Келир чылын Тываның найысылалы делегей чергелиг эртем-шажын чүдүлге хемчээниң киржикчилерин уткуур.
«Калмыкия-биле культура, эртем база шажын адырында төөгүлүг харылзаавыс ам-даа уламчылавышаан. 2023 чылда Петербургтуң делегей чергелиг экономиктиг шуулганының үезинде кады ажылдажылга дугуржулгазынга аттарны салган бис» - деп, Владислав Ховалыг бодунуң блогунда ужуражылганың түңнелдерин дыңнаткан.
Аалчылар бистиң республикага хамаарыштыр сагыш-сеткили-биле үлешкен. Калмык аалчыларның хөй кезии Тывада бир дугаар келгеннер. Бөлүктүң шупту кежигүннери республиканың бойдус-чурумалын, тус чер чурттакчыларының экииргек аажы-чаңын, культурлуг байлаан кайгап ханмаан. Кызылга кээрге, кайда-даа сарыг шажын чүдүлгезиниң демдектери таваржып кээринден, аалчыларның көвей кезии бажыңында ышкаш боттарын бодааннар. Ылаңгыя Тубтен Шедруб Линг хүрээзи биле Тыва Республиканың Национал музейи калмык төлээлерни магадаткан.
Ужуражылганың ийиги кезээнде, ийи тала шуулганның организастыг айтырыгларын чугаалашкан. Владислав Ховалыг Тывага эртер сарыг шажын шуулганының организастыг айтырыгларынга хамааржыр арга-дуржулгазын тыва коллегалары-биле үлежирин калмык аалчылардан дилээн. Шуулганның киржикчилерин болгаш аалчыларын чурттадырының, волонтерларны хаара тударының болгаш хемчегниң айыыл чок чоруун хандырарының айтырыгларже онза кичээнгейни угландырарын олар сүмелээн.
Калмык аалчылар чылыг хүлээп алыышкын дээш сеткилинден өөрүп четтиргенин илереткеш, сарыг шажын шуулганынга Тывадан төлээлекчи делегацияны манап турарын дыңнаткан. Оон аңгыда, Калмыкия биле Тываның аразында орукту элээн кызырып болур «Новосибирск – Элиста» авиарейсти тургузарының аргаларын сайгарып, кады күжениишкиннерни үндүрерин Калмыкияның төлээлери саналдаан.
Кызылга болур шуулган бүдүүзүнде, ол ышкаш Россияда эң улуг буддийжи хүрээни көрүксээн аян-чорукчулар база чүдүкчүлер саны көвүдеп турар үеде, база чоокта чаа «Кызыл – Улан-Батор» чурттар аразында рейстиң ажыттынганы, Россия Федерациязының европейжи кезээниң чурттакчыларынга улуг хереглелдиг апаар чадавас деп, калмык тала бодалын илереткен. Тываны таварты Россия, Моол база Кыдатты тудуштурган чурттар аразының оруун организастаар дээн тыва эрге-чагырганың эгелээшкинин калмык өңнүктер деткээн.
Сентябрьның 25-28 хүннеринде Элиста хоорайга III делегей чергелиг сарыг шажын шуулганы болуп эртер. Шуулганның программазынче 50 ажыг хемчеглер кирген. Сентябрьның 25-те ажыыдышкын езулалы болур. Ук хемчегге сарыг шажын чүдүлгелиг 35 чурттардан делегациялар киржир. Баш бурунгаар дыңнадыг-биле алырга, 500 хире кижи аңаа киржир.
Чурттуң Президентизиниң болгаш сарыг шажын өөредилгезин болгаш эртем-шинчилелдерни деткиир фондунуң деткимчези-биле, Тыва Республика 2026 чылда IV делегей чергелиг буддийжи шуулганны эрттирер. Республика шуулганның программазын болгаш ооң киржикчилериниң даңзызын хевирлээр ажылды чорудуп эгелээн.
Бо шуулган бүгү делегейде аңгы-аңгы буддийжи ниитилелдерниң удуртукчуларынга, эртемденнерге база культура ажылдакчыларынга боттуг харылзаазының шөлү апаар ужурлуг.